هنر و ادبیات

شعر معروف آذری در واقعه 15 خرداد

به انتخاب دکتر محمدباقر نجف‌زاده بارفروش (م. روجا)

10 ارديبهشت 1396


آیت‌الله مرتضی بنی‌فضل (1312 تبریز - 1386) شاگرد آیت‌الله العظمی بروجردی و سید محمد داماد و امام خمینی(ره) و نماینده مردم استان آذربایجان غربی در اولین دوره مجلس خبرگان رهبری و در دومین دوره این مجلس نماینده مردم استان آذربایجان شرقی بود.

او در گفت‌وگویی در سیزدهم اردیبهشت 1372 درباره محرم 1342 و نهضت 15 خرداد آن سال خاطره‌ای نقل می‌کند که در مجموعه «خاطرات 15 خرداد» (به کوشش علی باقری، ج1، صص‌ 125-126، از انتشارات سوره مهر) آمده است:

«ماه محرم 1342 در تبریز بودم. در آنجا مرسوم است که پنج روز- از هشتم تا دوازدهم محرم – بازار کامل تعطیل می‌شود و تمام هیئت‌های سینه‌زنی به بازار می‌آیند؛ از یک طرف بازار وارد و از طرف دیگر خارج می‌شوند. آذربایجانی‌ها، با شور و هیجان خاصی که منحصر به خودشان است، سینه‌زنی و عزاداری می‌کنند. روزهای تاسوعا و عاشورای آن سال، مردم تبریز شعاری تهیه کرده بودند و در مراسم سینه‌زنی می‌خواندند. اشعار بسیار جالبی است. البته شعر بلندی بود که فقط دو بیت از آن را نقل می‌کنم. معروف است نادرشاه افشار در جنگ‌هایی که کرده بود، تا هندوستان پیش رفت و هند و هرات را فتح کرده بود. شاعر این ابیات، با اشاره به آن وقایع آورده است: «نادرشاه! ملت ایران، امروز آرزو می‌کند تو سر از قبر برآوری و تماشا کنی، که تو هند و هرات را فتح کردی، و اینها فیضیه را. بیا در این مدرسه فیضیه، در این پایگاه اسلام، اجساد خون‌آلود را تماشا کن.»

آرزو ایلَر بوگون ایرانی‌لار نادر سنی

سن گُوتور باش قَبردَن بیرگور بو داد و شیونی

سن هراتِ ایندی فتحِ ایدین بولار فیضیهِ‌نی

پایگاه اسلامی دَه قانَ باتان اَجسادِ باخ

وقتی مردم این شعرها را می‌خواندند، افسرهای شهربانی – که آن روز عهده‌دار نظم هیئت‌ها بودند – با شنیدن این ابیات، ترسیدند و فرار کردند.»

طبق شواهد موجود، متن شعر بیشتر از این است و از اشعار بومی سرود و آذری است که بسیار مورد استقبال  مردم قرار گرفته بود.



 
تعداد بازدید: 1244



آرشیو هنر و ادبیات

نظر شما

 
نام:
ایمیل:
نظر:
تصویر امنیتی:
© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.