پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 42 غنی ترین بانک تخصصی مقالات، اسناد ،خاطرات ،تصاویر ، اخبار و.... این نهضت را در دسترس پژوهشگران قرار داده است.     هزاران برگ سند از قیام پانزده خرداد در آرشیو سایت قابل دسترسی هستند.      هشتمین شماره از فصلنامه اینترنتی پانزدهم خرداد 42 منتشر شد.     پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد از کلیه شاهدان عینی رخداد پانزدهم خرداد 1342 دعوت می کند مشاهدات خود از این روز تاریخ ساز را در اختیار این سایت قرار دهند.     انتشار قریب دویست و پنجاه مقاله پیرامون قیام 15 خرداد، غنی ترین بانک مقالات تخصصی این نهضت را در دسترس پژوهشگران قرار داده است.     تاریخ شفاهی قیام 15 خرداد در دست انتشار این سایت است. بخشی از یادمانده‌های راویان این قیام در فایل خاطرات منتشر شده است.     در بخش تقویم تاریخ، شما می توانید از جزئی ترین اخبار روزانه سالهای 1340 تا 1343 مطلع شوید       


















 



































مقالات  

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33

انجمن های ایالتی و ولایتی به روایت رزم آرا


اگرچه طرح لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی، در سال 1341 به تصویب رسید و سالهای آغازین دهه 1340 سالهایی بودند که کشور ایران بیشترین کشمکش ها برای اجرا و یا عدم اجرای این طرح را به خود دید، اما ریشه های این طرح به سالها قبل و دوران مشروطه باز می گردد. این طرح بارها مطرح شده و مورد بی توجهی قرار گرفت. اما محمدرضا پهلوی با جدیت بیشتری آن را پیگیری کرد تا سرانجام ان را در سال 1341 به تصویب رساند. حال برای بررسی ریشه های این طرح و دلایل عدم توجه در دوره های پیشین، نگاهی به سالهای نخست وزیری تیمسار رزم آرا می اندازیم که بحث انجمن‌های‌ ایالتی و ولایتی برای مدت زمانی کوتاه به یکی از مهم‌ترین مباحث روز تبدیل شد، اما باز هم مورد بی توجهی قرار گرفت


اصلاحات ارضی


در 19 دی ماه 1341 ، اجتماعی از کشاورزان کشور در تهران به نام «کنگره دهقانان» با شرکت 2500 نفر از روستائیان تشکیل گردید . شاه در این کنگره طی نطقی ، اصول ششگانه انقلاب را که از جمله شامل اصلاحات ارضی(1) بود ، اعلام کرد. اما اصلاحات ارضی، در مرحله بعد از تقسیم زمین، که هدف ، بهبود وضع زراعت و بالا رفتن سطح زندگی کشاورزان و تأمین رفاه و حصول بسیاری فواید دیگر بود ، جامه عمل نپوشید و ماده نارضایتی را از بین نبرد زیرا بر اثر ندانم کاری‌ها ، بی اطلاعی و هوچی‌گری‌های نابخردانه دکتر حسن ارسنجانی وزیر کشاورزی که عقده رد اعتبارنامه‌اش در مجلس چهاردهم را به سینه داشت و انتخابش «حساب شده و حکیم فرموده بود» به صورت «افسادات عمقی» درآمد ،


بررسی عملکرد حزب مردم


این مقاله تلاش دارد که به معرفی حزب مردم که یکی از احزاب حکومتی دوره محمدرضا پهلوی بود، بپردازد، این حزب به دستور محمدرضا شاه در تاریخ 26 اریبهشت 1336 تأسیس شد. لازم به ذکر است که این حزب را نباید با احزابی نظیر «حزب مردم» دوره چهاردهم‏ مجلس شورای ملّی که مؤسس آن (محمدصادق طباطبائی) به ریاست مجلس نیز انتخاب شد (1) و «حزب مردم ایران»، یکی از احزاب تشکیل‏دهنده جبهه ملی که مؤسس‏ آن محمد نخشب بود، اشتباه نمود.


علی امینی و ریشه های شکست اصلاحات (5)


علی امینی به مدت 14 ماه و 10 روز،از اردی‏بهشت 1340 تا تیر 1341 ش،در دوره‏ای‏ پرتنش از تاریخ معاصر ایران،نخست‏وزیر بود.او ظاهرا برای فرو نشاندن بحران بر سر کار آمد، اما ناکامیاب از صحنه سیاست بیرون رفت.حدود 15 سال را در انزوای سیاسی و تحت نظر و مراقبت گذراند،بی‏آنکه در عرصه سیاست تأثیر خاصی داشته باشد؛البته به نظر نمی‏رسد که در این مدت در عرصه دیگری هم موثر یا مولد بوده باشد،و فعلا اطلاعات موثقی در دست نیست‏ که نشان دهد این سال‏ها را با اشتغال جدّی به امور خاصی سپری کرده باشد.هرچند که با گذشت سال‏ها،اصطلاح«دوره امینی»در نوشته‏های‏ مختلف،پررنگ‏تر از پیش به کار رفته است.در سلسله رویدادهایی که از کودتای نظامی 28 مرداد 1332 آغاز شد و به انقلاب 22 بهمن 1357 انجامید،نه تنها رویدادهای سیاسی سال‏های‏ 1339 تا 1342،که بخش عمده‏ای از آن‏ها با حکومت امینی مقارن است،اهمیت خاص دارد، بلکه تحولات اجتماعی-اقتصادی را که ریشه‏های اصلی انقلاب 1357 را تشکیل می‏دهد،در شکست برنامه اصلاحات امینی سراغ باید گرفت. در اینجا آخرین قسمت از این مبحث را مرور می کنیم


دوران تبعید امام خمینی(ره) در ترکیه‏


پیروزی انقلاب اسلامی ایران به علل و عوامل متعددی وابسته بود. اما سه علت اصلی در این زمینه بیشتر مورد توجه قرار گرفته‏اند.نخست باورهای دینی و اعتقادات اسلامی‏ مردم ایران،دوم وحدت مردم و مبارزات سیاسی آن‏ها،و سوم رهبری قاطع امام خمینی(ره). از میان سه عامل فوق رهبری امام خمینی(ره)تأثیر فوق العاده‏ای در به ثمر رسیدن مبارزات مردم مسلمان‏ ایران،علیه دستگاه پهلوی ایفا کرد.فاصله‏ی زمانی 13 آبان 1343 تا خروج امام از ترکیه،یکی از فصول مهم‏ تاریخ نهضت اسلامی به حساب می‏آید.بنابراین،در این‏ مقاله سعی شده است،دوران تبعید امام در ترکیه مورد بررسی قرار بگیرد.


علی امینی و ریشه‏های شکست اصلاحات (4)


علی امینی به مدت 14 ماه و 10 روز،از اردی‏بهشت 1340 تا تیر 1341 ش،در دوره‏ای‏ پرتنش از تاریخ معاصر ایران،نخست‏وزیر بود.او ظاهرا برای فرو نشاندن بحران بر سر کار آمد، اما ناکامیاب از صحنه سیاست بیرون رفت.حدود 15 سال را در انزوای سیاسی و تحت نظر و مراقبت گذراند،بی‏آنکه در عرصه سیاست تأثیر خاصی داشته باشد؛البته به نظر نمی‏رسد که در این مدت در عرصه دیگری هم موثر یا مولد بوده باشد،و فعلا اطلاعات موثقی در دست نیست‏ که نشان دهد این سال‏ها را با اشتغال جدّی به امور خاصی سپری کرده باشد.هرچند که با گذشت سال‏ها،اصطلاح«دوره امینی»در نوشته‏های‏ مختلف،پررنگ‏تر از پیش به کار رفته است.در سلسله رویدادهایی که از کودتای نظامی 28 مرداد 1332 آغاز شد و به انقلاب 22 بهمن 1357 انجامید،نه تنها رویدادهای سیاسی سال‏های‏ 1339 تا 1342،که بخش عمده‏ای از آن‏ها با حکومت امینی مقارن است،اهمیت خاص دارد، بلکه تحولات اجتماعی-اقتصادی را که ریشه‏های اصلی انقلاب 1357 را تشکیل می‏دهد،در شکست برنامه اصلاحات امینی سراغ باید گرفت.


زندگینامه امام خمینی(ره)


آیت‌الله سیدروح‌الله مصطفوی مشهور به امام خمینی،‌ رهبر انقلاب اسلامی و پایه‌گذار نظام جمهوری اسلامی است. او در شب پنجشنبه بیستم جماد‌ی‌الثانی 1320 برابر با اول مهر 1281 هم‌زمان با سالروز تولد حضرت زهرا (س) در خمین به دنیا آمد. پدرش، سیدمصطفی، به دست دو تن از خانهای منطقه به شهادت رسید. از آن پس، سرپرستی او برعهده مادر و عمه‌اش قرار گرفت. روح‌الله هم‌پای خویشان خود برای محاکمه قاتلان پدر به دادخواهی نزد حاکمان می‌رفت و در این راه با بسیاری از ظلم و ستمهای حکومت قاجار و خانهای زورگو آشنا می‌شد....


بهار خونین 1342 مقدمه زمستان سبز 1357


روز پانزده خرداد سال 1342 حکومت پهلوی با دستگیری امام خمینی، گرفتار گردابی شد که پانزده سال بعد، نظام شاهنشاهی را به کام خویش فرو برد. امام خمینی به یاد شهیدان پانزده خرداد، این روز را برای همیشه عزای عمومی اعلام کردند و همواره از این روز به عنوان مقدمه شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران یاد می‌کردند به گونه‌ای که در یکی از غزلیات خود آورده‌اند که: «انتظار فرج از نیمه خرداد کشم».


تحسین؟ یا سرزنش؟


پایدار نگاه داشتن علاقه‌ها و دوستی‌ها بین نسل پسین و پدیده‌های بزرگی چون انقلاب و جنگ و رهبران آن نیازمند کاربرد شعور و تعقل به جای شعار و احساسات است. شعارگرایی و توسل به احساسات شاید بتواند پاسخی سریع در القای وابستگی‌ها بدهد و یا طرفدارانی دست و پا کنده امّا بسیار زودگذر و آب‌شدنی است. حرمت و کرامت انقلاب و جنگ و رهبرانش را نمی‌توان در بستری از سور انقلابی به نسل پسین نشان داد. این کار نیازمند شعور انقلابی است. این روزها مصادف است با بزرگداشت رهبری بزرگ و رویدادی تاریخی: امام خمینی و پانزده خرداد؛ دو پدیده‌ای که تاریخ ایران را در دوران معاصر دچار دگرگونی کردند. پرسش این است: ما با کدامین آینده روبه‌رو خواهیم بود؟ آینده تحسین؟ تحسین برای پاسداشت رشته‌ها و مناسبات بین پدیده‌های اجتماعی و رهبران آن با نسل آتی؛ یا آینده سرزنش؟ سرزنش به خاطر گسستن رشته‌های علاقه و دوستی بین این رویدادها و افراد بزرگ با نسل‌های بعدی؟


اراده همایونی - آسیب شناسی پهلوی از منظر خاطرات علی امینی


دوره فترت ادامه دارد ، مشروطیت ایران که اساساً تعطیل‌بردار نیست بدون هیچ علت موجهی تعطیل شده است . مشکلات مالی و اقتصادی روز به روز بیشتر می‌شود . از «عدالت اجتماعی» اثری مشهود نیست . افراد مردم از فقیر و غنی ، همه گرفتارند ، گرفتارها صدها مشکل عمومی و اجتماعی که می‌توان گفت در اثر عدم توجه مقام سلطنت به موازین و اصول لازم‌الرعایه مربوط به اداره صحیح و قانونی مملکت لاینحل مانده است . بالاخره روزی باید تعیین شود تکلیف مردم و مملکت چیست ؟ اگر قانون اساسی و مشروطیتی وجود دارد ، چرا به آن عمل نمی‌شود ....


Copyright © www.15khordad42.com, All Rights Reserved.      Design: Niknami.ir