● به گزارش خبرنگار روزنامه آسیای جوان امروز در منزل فتحالله فرود، عده زيادى اجتماع كرده بودند. در اين اجتماع درباره تعويق انتخابات سخنرانيهايى شد. در خاتمه جمعيتى كه هر هفته در منزل فرود اجتماع مىكنند جمعيت مدافعين قانون اساسى، خوانده شد. روزنامه اراده آذربایجان گزارش داد که اسدالله رشيديان در اين اجتماع سخنرانى كرد و گفت: «خجالتآور است در مملكتى كه در آتيه نزديك جشن 2500 ساله شاهنشاهى برگزار خواهد شد، از يك طرف مشروطيت در حال تعطيل میباشد و از سوى ديگر مستشاران خارجى در اين سرزمين، فوقالعاده نيمهوحشى و تمام وحشى بگيرند. اين اهانت به ملت است. من اعلام مىكنم كه هيات دولت و وزراء و كابينه آقاى دكتر امينى هم مسئول وضع موجود مىباشند.»
● شماره اين هفته مجله تهران مصور كه امروز منتشر شد، خبر داده است: مصاحبه اخير لرد لامپتون ـ عضو پارلمان بريتانيا و مدير چند نشريه انگليسى ـ با شاه مورد بحث محافل مختلف سياسى قرار گرفته است. متن اين مصاحبه در روزنامه ايونينگ استاندارد چاپ شده است. شاه در اين مصاحبه گفته است: تقسيم املاك و وقف آن مواجه با عدم رضايت بعضى از مالكين و ثروتمندان گرديده مخالفت اصلى با من از طرف ثروتمندان بزرگ كشور سرچشمه مىگيرد.
● به گزارش خبرنگار روزنامه کیهان امشب حسين قدس نخعى ـ وزير امور خارجه ـ پس از مسافرت 55 روزه به امريكا و اروپا به تهران بازگشت. وزير امور خارجه كه رياست هيات نمايندگى ايران را در شانزدهمين دوره مجمع عمومى سازمان ملل متحد به عهده داشت در خارج از جلسات مجمع در نيويورك چند بار با وزير امور خارجه امريكا ملاقات كرد و راجع به اوضاع بينالمللى و بهخصوص وضع خاورميانه و ايران مذاكره كرد.
● امروز آيتاللّه حكيم طى نامهاى به آيتاللّه بهبهانى، با يادآورى اين كه قبلاً تصويب لايحه دولت را موجب تنفر ملت مسلمان ايران دانسته بود، از دريافت نامههاى كثير مومنان بلاد مختلف خبر داد كه جملگى انزجار خود را از آن لايحه ابراز نمودهاند. وى از مخاطب خود خواست به «اوليا امور ابلاغ داريد [از] تصويب اينگونه قوانين كافره كه بر خلاف قوانين مقدسه اسلام و خذهب حق جعفرى است، جلوگيرى نمايند و اين مركز اسلامى را مصمح انظار مؤمنين جهان است به رايگان از دست نداده و به طوفان بلاهاى گوناگون نيندازند.»
● آيتاللّه سيد محمدصادق حسينى روحانى نيز در نامهاى به نخستوزير خواهان لغو «الغاى قيد اسلام»، «الغاى قيد ذكوريت» و «كفايت قسم به غير قرآن» در لايحه انجمنهاى ايالتى و ولايتى شد. وى در اين نامه به استناد قانون اساسى، لايحه دولت را مخالف اصل 27 متمم قانون اساسى (منع مخالفت با موازين شرعيه)، و اصل تفكيك قوا خوانده است.
● اطلاعات داخلى ساواك تهران گزارشى را دريافت نمود كه حاكى است شيخ حسين غفارى پيشنماز مسجد اردبيلىها در منزل خود جلساتى تشكيل مىدهد كه در آن فعاليت علما و روحانيون در مورد منع شرت نسوان در انتخابات به بحث گزارده مىشود..
● در تهران خليل ملكى در دفتر روزنامه علم و زندگى ضمن تأكيد به اين كه از سهشنبه گذشته در قم حكومت نظامى برقرار شده، تعجب خود را از پافشارى علم روى موضوع شركت زنان در انتخابات ابراز نمود.
● سركنسولگرى ايران در استانبول به مركز گزارش داد كه امروز روزنامه ينى خبرى از ناآرامىها در ايران منتشر كرده است. اين روزنامه با اشاره به تجمع در مسجد عزيزاله خبر داد: روحانيون در تهران بر ضد دولت تظاهرات كردند.
●انتظار مىرود دولت ظرف روزهاى آينده نظر خود را درباره ادامه اجراى لايحه اصلاحات ارضى و حق رأى زنان اعلام نمايد. حق رأى زنان قبلاً در قانون شهردارىها پيشبينى شده و به تصويب مجلس رسيده بود و در لايحه انجمنهاى ايالتى و ولايتى دولت در همان مسير گام برداشته تا خود را با تعهدات بينالمللى همراه نمايد. به جز ايران، دولتهاى الجزاير، عراق، تركيه و مصر نيز حق رأى زنان را به رسميت شناختهاند.
●رئيس سازمان اطلاعات و امنيت آذربايجان غربى، حساسيت خود را پيرامون انتشار بيانيه مربوط به استقلال كردهاى عراقى در ايران به مركز منتقل ساخت. عصمت شريف وانلى دبير كميته محافظت ملى كرد، به تازگى «نامهاى در مورد استقلال كرد و عمليات دولت عراق براى آقاى اوتانت دبير كل سازمان ملل متحد» فرستاده است. اخيرا بيانيهاى در شمال عراق منتشر شده كه ضمن اشاره به مطالب اين نامه مطالباتى را مطرح كرده است.
• از ساعت 15 امروز مجلس ختم طیب حاجرضایی در مسجد فروتن، واقع در خیابان خراسان مقابل منزل طیب، برقرار شد. به گزارش مأمور ساواک، در این مجلس عدهای در حدود هزار نفر از بارفروشان و کارگران میادین تهران و عده زیادی از اهالی جنوب شهر شرکت داشتند. بر پایه همین گزارش حجتالاسلام شیخ عباسعلی اسلامی سبزواری روی منبر رفت و با ذکر مصیبت پیرامون صحرای کربلا، برای طیب حاجرضایی و حاج اسماعیل رضایی طلب مغفرت کرد.
• به گزارش مأمور ساواک، طبق اطلاع قرار است در شب هفت طیب حاجرضایی تمام بازار و همچنین کسبه میدان، تعطیل نموده و به سر خاک بروند و احتمال دارد احزاب مختلف به خصوص جبهه ملی نیز از موقعیت استفاده کرده تظاهراتی بنمایند.
• به گزارش مأمور ساواک، امروز آیات شریعتمداری، نجفی و گلپایگانی به درس حاضر نشده و علت آن را اعتراض به اعدام طیب و حاج اسماعیل رضایی اعلام کردهاند. در ادامه گزارش آمده است بنا به پیشنهاد آیتالله شریعتمداری در منزل سیداحمد زنجانی جلسهای تشکیل دادهاند تا در صورتی که بتوانند دیگران را راضی کنند برای دو نفر اعدامی، مجلس ختمی ترتیب دهند ولی آیتالله گلپایگانی به عنوان بیماری از شرکت در جلسه مزبور خودداری کرده است.
• صبح امروز قرارداد وام پانزده میلیون دلاری دولت لهستان بین نمایندگان ایران و لهستانی امضاء شد. این وام به صورت اعتبار و قابل افزایش تا 40 میلیون دلار و به منظور خرید ماشینآلات کارخانة قندسازی و تهیه الکل به ایران پرداخت میگردد. بهرة وام 5/2 درصد و طی ده سال مستهلک خواهد شد.
• امروز ششمین جلسه دادگاه آیتالله طالقانی و بازرگان و سحابی و چند نفر دیگر برگزار شد.
• موافقتنامة تلگراف با سیم و بیسیم بین دولتهای ایران و افغانستان در کابل به امضاء رسید.
● دولت امشب تصمیم به تبعید آیتالله خمینی از ایران گرفت.
به گفته حسین فردوست، رئیس دفتر ویژه اطلاعات، تبعید آیتالله خمینی به دستور مستقیم امریکا صورت گرفته است. به اعتقاد وی اگرچه محمدرضا پهلوی تمایلی به این کار نداشت اما اصرار منصور منجر به تبعید ایشان از ایران شد.
وی در خاطرات خود مینویسد: محمدرضا در کاخ میهمانی داشت و حدود دویست نفر مدعو شرکت داشتند. منصور، نخستوزیر، نیز حضور داشت. منصور حدود نیم ساعت با محمدرضا در وسط سالن قدم میزد و من متوجه آنها بودم. استنباطم این بود که منصور در موضوعی پافشاری میکند و محمدرضا موافق نیست. یکبار نیز شنیدم که محمدرضا به منصور گفت: «چه اصراری دارید؟» بالاخره محمدرضا مرا خواست و با بیمیلی (چون با ژستهای او آشنا بودم) گفت: «ببینید نخستوزیر چه میخواهد؟» منصور مطرح کرد که باید هرچه سریعتر آیتالله خمینی به ترکیه تبعید شود. گفتم باید به پاکروان گفته شود. گفت: «تلفن کنید» تلفن کردم. پاکروان گفت آیا میتوانم با شاه صحبت کنم؟ به محمدرضا گفتم. او به اتاق دیگری رفت و با وی صحبت کرد. دستور تبعید صادر شد.
● با صدور فرمان تبعید آیتالله خمینی، بلافاصله کادری برای انتقال ایشان از تهران به آنکارای ترکیه مشخص شد. از طرف رئیس ستاد فرماندهی نیروی هوایی ارتش در نامهای سری و با قید فوریت به رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور خبر از "فرمان مطاع شاهانه" داد که برابر آن، مقرر است یک فروند هواپیمای 130 ـ ث به شماره 103ـ5 با پرسنل پروازی مشخص در ساعت 13 گرینوسچ روز 13 آبان 43 از تهران حرکت و در ساعت 5/15 به وقت گرینویچ وارد مرز ترکیه شده و در فرودگاه آنکارا به زمین بنشیند.
سرتیپ پژوهانفر در این نامه خواسته است تا نسبت به کسب اجازه فرود هواپیما در فرودگاه آنکارا در اسرع وقت اقدام نمایند.
در این نامه اسامی پرسنل پروازی بدین شرح قید شده است: سرگرد محمدعلی اروندی، سروان جواد حسینی، ستوان یار سوم امینالله طلوع بدیعی، ستوان یکم احمد خزری، ستوان یکم نصیر بکلی، استوار عبدالله محمدتقی و گروهبان دوم عباس خالدی.
● ساواک امروز از تصمیم آیتالله خمینی به مبارزه با دولت تا آخرین نفس خبر داد و به نقل از شیخ فضلالله مهدیزاده محلاتی نوشت: آیتالله خمینی تصمیم گرفته تا آخرین نفس با دولت مبارزه نماید و به همین جهت در متن اعلامیه اخیر خود خطاب به علما و وعاظ اشاره نموده که از هیچ چیز نترسند و مبارزه خود را شروع کنند.
وی افزوده است که از امروز به بعد نیز علما و وعاظ مخالفت خود را علیه دولت ابراز میکنند.
محلاتی خبر داده است که اخیراً شیخ مروارید هم به تهران آمده و حامل پیغامی برای علماست.
● در همین حال، خدیوی، رئیس ساواک کرج در نامهای به رئیس ساواک استان مرکزی از موفقیت سازمان تحت امرش در کنترل روحانیون این شهرستان خبر داده مینویسد: با اقداماتی که به عمل آمده، روحانیون مخالفی را که ساکن کرج هستند با دلیل و برهان قانع نموده و در جریان مسائل روز قرار دادهایم. وی میافزاید: در مورد وعاظی که از مرکز و یا شهرستانهای دیگر به محل میآیند، مراتب به شهربانی و ژاندارمری کرج توجه داده شده و تاکنون در مساجد و منابر ذکری از لایحه مصونیت مستشاران امریکایی به میان نیامده است.
● اما سخنان منصور در جلسه مجلس سنا، همچنان امریکاییها را عصبانی نگه داشته است و سفارت امریکا در تهران نگران است که شاید دولت ایران نظر خود را پیرامون لایحه تغییر داده است که رئیس دولت اینگونه بیپروا در مجلس دروغ میگوید. از این رو مسئله را با دولت در میان گذاردند که از طرف دولت، ناصر یگانه، وزیر مشاور به امریکاییها اطمینان داد که دولت در مورد شمول و مفاد لایحه هیچ شک و تردیدی ندارد.
وی تصریح کرد که نخستوزیر، به علل سیاسی، لازم دانست که در بیانات خود چنین وانمود کند که شمول لایحه محدود است.
● با این حال، کاردار سفارت امریکا در تهران در گزارشی که امروز به واشنگتن فرستاد، خاطرنشان ساخت که سخنرانی نخستوزیر علیرغم نکات سودمند آن، شامل چند بیدقتی خیرهکننده است که برای جلب نظر مردم خوب میباشد ولی از قرار معلوم، اشتباهاتی جدی در مورد شمول لایحه ایجاد کرده است.
در این گزارش به سه مورد از این اشتباهات اشاره شده:
1ـ در حالی که امریکا خواستار آن است که بستگان نیز مشمول مصونیت شوند، اما بر طبق عبارات این قانون، آنها از شمول مصونیت خارج شدهاند.
2ـ فقط ارتکاب جرایمی که در حین انجام وظیفه باشد، مشمول مصونیت است و از قرار معلوم تمایزی میان جرایم جنایی و مدنی وجود ندارد.
3ـ علیرغم اینکه امریکا خواستار آن است که تمامی اعضا و هیئتهای مستشاری تحت مصونیت قرار گیرند، ولی این قانون عملاً شامل آنهایی میشود که نقش مستشاران فنی را ایفا میکنند.
کاردار سفارت امریکا سپس با اشاره به ملاقات دیروزش با نخستوزیر ایران و ناراحتی او از انتقا مقامات امریکایی از وی مینویسد: به نظر من هیچ اشکالی ندارد که نخستوزیر متوجه شود که ما از شیوه عمل او برای تصویب این لایحه راضی نیستیم. علاوه بر این معتقدم که در حال حاضر باید شدیداً مراقب باشیم و از هرگونه اظهارنظر انتقادی پرهیز کنیم زیرا نظریات ما تأمین شده است.
انتخابات ریاست جمهوری در امریکا امروز برگزار شد و لیندون جانسون، بر رقیب جمهوریخواهش گلدواتر به پیروزی رسید. جانسون از سال گذشته میلادی پس از قتل جان اف کندی در این سمت حضور داشت.