روزنامه15خرداد

مشاهده تقویم تاریخ

پنج‌شنبه 4خرداد1340 / 10 ذی‌الحجه 1380 / 25 مه 1961

  ● على امينى - نخست‏وزير - پيش از ظهر با نمايندگان شوراى عالى جمعيتهاى زنان ملاقات كرد. به نوشته روزنامه اطلاعات در اين ملاقات، عذرا ضيايى، گفت تقاضا داريم دستور دهيد مقامات شهردارى و وزارت فرهنگ، در امور مربوط به خود، زنان را بيشتر دخالت دهند. على امينى به زنان گفت اين اولين بارى است كه جمعيتهاى زنان ايران در راه كمك به دولت پيش قدم شده‏اند ... تمام همّ ما مصروف بهبود وضع زندگى مردم مى‏شود، جز اين راهى انتخاب نكرده‏ايم... در هر حال ساده پوشيدن و ساده زندگى‏كردن بايد شعار بانوان ايران باشد. من توصيه مى‏كنم كه خانمها يك رنگى و هماهنگى خود را با مردم حفظ كنند. حقيقتاً سعى كنيد لباسهاى ساده بپوشيد. در اين ملاقات، قطع نامه تصويب شده روساى جمعيتهاى زنان درباره ايجاد نهضت اجتماعى از طرف زنان، قرائت شد و مورد موافقت نخست‏وزير قرار گرفت. على امينى گفت: « من مخصوصاً از والاحضرت اشرف [پهلوى  رئيس شوراى عالى جمعيتهاى زنان] تشكر می‌کنم.»

● على امينى عصر امروز با اعضاى شوراى عالى انجمنها و روساى انجمنهاى محلى تهران در كاخ نخست‏وزيرى دیدار کرد.به گزارش خبرنگار روزنامه اطلاعات امينى در اين ملاقات گفت من از شاهنشاه تقاضا كردم كه فرمان انحلال مجلس را صادر فرمايند و اين تقاضاى من دو دليل داشت: يكى آنكه مردم ايران و من با تشكيل اين مجلس مبارزه كرده بوديم و ديگر آنكه از مجلسى كه خودم مخالف آن بودم، چطور مى‏توانستم رأى اعتماد بگيرم. عده‏اى از وكلا به من اطلاع دادند مبالغ كلانى براى وكيل‏شدن خرج كرده‏اند. البته در مجلس سنا هم عده زيادى از شخصيتهاى كشور شركت داشتند، ولى چه مى‏توان كرد، در لحظات حساس حتماً بايد عده‏اى فداى مملكت بشوند.

 ●  جان فيتزجرالد كندى امروز به صراحت اعلام كرد پيمانهاى نظامى نمى‏تواند در كشورهايى كه بى‏عدالتى اجتماعى و هرج و مرج اقتصادى راه خرابكارى را در آنها باز كرده، كمك نمايد. رئيس جمهور امريكا  افزود امريكا نمى‏تواند به مشكلات كشورهاى كم رشد، فقط از نظر نظامى توجه كند. اين امر خاصه در مورد كشورهاى كم توسعه كه به ميدان بزرگ مبارزه تبديل شده‏اند، صادق است و به همين جهت است كه بايد پاسخ ما به خطراتى كه متوجه اين كشورها است، جنبه خلاق و سازنده داشته باشد، ما مى‏خواهيم در اين كشورها اميدوارى پديد آيد. اگر ما به مشكلات ملتها فقط از نظر نظامى توجه كنيم، مرتكب اشتباه عظيمى خواهيم شد، زيرا هيچ مقدار اسلحه و قشونى نمى‏تواند به رژيمهايى كه نمى‏خواهند و يا نمى‏توانند اصلاحات اجتماعى كنند و اقتصاد خود را توسعه دهند، ثبات و استوارى ببخشد.

جمعه 4خرداد1341 / 20 ذی‌الحجه 1381 / 25 مه 1962

● امروز شورای عالی معاونان وزارتخانه‌ها طرح چند تصویبنامه تازه را مورد بررسی قرار داد و با آنها موافقت کرد. تصویبنامه‌های مذکور از طرف وزارتخانه‌های فرهنگ، جنگ، کشور و بازرگانی رسیده و قرار است در جلسه هیئت دولت مطرح و بررسی گردد.

● امروز بعدازظهر جلسه‌ای با حضور اعضای انجمن‌های محلی نقاط آسیب‌دیده (سیل‌زده) پایتخت در محل جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران تشکیل شد. در این جلسه پیرامون چگونگی اجرای کمکهای اولیه نسبت به آسیب‌دیدگان و ادامه این کمکها و مدت آن گفتگو و تصمیم گرفته شد.

قرار شد اعضای انجمن‌های محلی تهران به عنوان نمایندگان امدادی جمعیت شیر و خورشید سرخ کار توزیع خواربار و کمکهای اولیه را به مسئولیت خود عهده‌دار شوند و جمعیت وسائل و لوازم کار را طبق درخواست آنان در اختیارشان بگذارد.

● نشریه خاورمیانه در شماره اخیر خود نوشت که وزیر دادگستری اموال 8 نفر از مقامات اداره انحصار تنباکو را مصادره کرده است. این اشخاص که هیچ نامی از آنان فاش نشده است در حدود پنج میلیون دلار اختلاس کرده‌اند.

شنبه 4خرداد1342 / 1 محرم 1383 / 25 مه 1963

 

انتشار عکس‌های آیت‌الله خمینی و نصب آنها در مغازه‌های شهرهای مختلف، دغدغه‌ای برای سازمان امنیت شده بود. ساواک همدان امروز طی گزارشی به مرکز از جمع‌آوری این عکس‌ها از مغازه‌های مختلف شهر خبر داد و نوشت: «حتی یک قطعه از عکس خمینی مشاهده نمی‌شود و به عکس اکثر دکاکین و مغازه‌ها مزین به تمثال مبارک شاهنشاه گردیده» است.

ساواک رشت نیز امروز طی گزارشی به تهران با اشاره به هماهنگی‌های این سازمان با «مسئولین دوایر انتظامی»، از جمع‌آوری عکس‌های آیت‌الله خمینی از شهرستان‌ها و روستاهای تابعه خبر داد و نوشت: «لیکن اخیراً عکس سیدکاظم شریعتمداری نیز توزیع می‌گردد.»

ساواک شیراز در گزارشی به تهران از لحن ملایم شده سخنرانی‌های اخیر آیت‌الله دستغیب نسبت به گذشته خبر داد و به تصمیم وی برسخنرانی در تمام شب‌های محرم پرداخت. در این نامه به مقامات ساواک مرکز پیشنهاد شد که آیت‌الله دستغیب دستگیر شده و یا با انجام تظاهرات توسط دستجات محلی اقدامات وی خنثی گردد. در این نوشتار آمده است: «چنانچه اتخاذ تصمیم بر اعمال قدرت ضروری باشد باید در روزهای اول ماه محرم انجام تا از تحریکات احتمالی در ایام سوگواری جلوگیری گردد والا در روزهای مزبور اجرای هرگونه اقدام حادی خلاف مصلحت خواهد بود.»

امشب در نخستین شب ماه محرم، تکایای حسینی و مراسم سوگواری امام حسین (ع) کار خود را آغاز نمودند. مأموران ویژه ساواک با حضور در این اماکن گزارش‌های متعددی از این جلسات تهیه می‌کردند. یکی از این گزارش‌ها به سخنرانی حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی در مسجد آذربایجانیها در بازار فرش‌فروش‌های تهران پرداخته بود. فلسفی در سخنرانی امشب خود به هدف امام حسین (ع) در قیام علیه حکومت یزید پرداخت وضمن آن از آزادی‌های اساسی که اسلام به بشریت داده سخن گفت. او وعده داد که در شب‌های آتی نیز دنباله همین مباحث را مطرح کند.

قرار بود آیت‌الله طالقانی امروز تحت حفاظت نیروهای شهربانی به ملاقات و دیدار با سرلشگر پاکروان برود. بنا به نامه‌ای که رئیس کل ساواک کشور به اداره دادرسی ارتش نوشت ظاهراً این ملاقات به درخواست طالقانی صورت گرفته بود، پاکروان در این نامه از وعده آیت‌الله طالقانی مبنی بر «عدم اقدام بر ضدامنیت داخلی مملکت» خبر داد و اتخاذ تصمیم در مورد ایشان را با رعایت «موازین قانونی» برعهده دادرسی ارتش گذاشت. دادرسی ارتش در نامه‌ای به بازپرسی ویژه از تبدیل قراربازداشت آیت‌الله طالقانی به «التزام عدم خروج از حوزه قضایی تهران» خبر داد و بدین‌ترتیب ایشان امشب از زندان آزاد شد.

وزارت دربار امروز به مناسبت آغاز محرم اطلاعیه صادر کرد و طی آن از برگزاری مراسم عزاداری در روزهای دوازدهم تا چهاردهم خرداد در کاخ گلستان خبر داد.

شهربانی کل کشور نیز امروز به مناسبت آغاز ماه محرم اطلاعیه‌ای در شش بند صادر کرد و از ممنوعیت استفاده از مشروبات الکلی در روزهای نهم تا چهاردهم خرداد خبر داد. بنا به این اطلاعیه کلیه مغازه‌های مشروب‌فروشی از یازدهم تا هفدهم خرداد و کلیه سینماها از یازدهم تا 15 خرداد ماه تعطیل خواهد بود. دو بند از این اطلاعیه بر حفظ نظم از سوی مردم طی برگزاری مراسم‌های عزاداری تأکید کرده بود. در نهایت نصب بلندگو در خارج از تکایا و مساجد ممنوع و در داخل آنها نیز تا ساعت 22 مجاز اعلام شد.

سپهبد بهرام آریانا امروز اعلامیه‌ای صادر کرد و ضمن آن با اشاره به دیدار اخیر سران برخی طوایف و عشایر با شاه، از فرمان محمدرضا پهلوی به ستاد عملیاتی نیروهای جنوب خبر داد. به نوشته آریانا، شاه در ابلاغیه خود، فرمان داده است که به استثنای افرادی که در قتل نیروهای ارتش دخیل بوده‌اند، به بقیه افراد امان داده شود. برای این تأمین شروطی نیز تعیین شده بود، اینکه «اسلحه خود را تسلیم و احیاناً خائنینی را به قتل رسانده و اسلحه آنان را تسلیم بنمایند.» در خاتمه اعلامیه آریانا نام هشت نفر از افرادی ذکر شد که به هیچ‌وجه مورد عفو قرار نخواهد گرفت. عبدالله ضرغامپور و ناصر طاهری دو تن از این افراد بودند.

هفته‌نامه دنیا در شماره امروز خود در مقاله‌ای تحت عنوان «حاشیه سفر رئیس‌جمهور هند به ایران» به بی‌تکلفی و ساده‌پوشی رادها کریشنان پرداخت و محتویات چمدان وی را بدین‌شرح برشمرد، «چند عدد دستمال، دو لنگ سفید، وسایل ریش‌تراشی، چند جلد کتاب و همچنین چهار عدد زیرپیراهن» این مجله افزود: «لباس او همان بود که روز اول به تن داشت.»

اولین قرارداد سهیم کردن کارگران در سود کارخانجات امروز با حضور وزیر کار در کارخانه فیلیپس منعقد شد. بنا به این قرارداد «کارگران کارگاه‌های رادیو فیلیپس در 17 درصد سود خالص کارگاه سهیم شدند.»

عصر امروز هیئت وزیران در کاخ نخست‌وزیری تشکیل جلسه داد و با بررسی هزینه‌های مورد نیاز برای احداث بندری در جنوب،‌ تصویب کردند که 15 میلیون دلار وام از سازمان عمران بین‌المللی دریافت شود. در این جلسه همچنین موافقتنامه‌ای که اخیراً بین هیأت‌های بازرگانی ایران و شوروی تنظیم و تکمیل شده بود مورد بررسی قرار گرفت و به تصویب هیأت دولت رسید.

نمایندگان افغانستان و پاکستان که در روزهای اخیر به تهران آمده‌اند صبح و عصر امروز مذاکرات صلح‌جویانه‌ای کرده و ادامه آن را به روز بعد مؤکول کردند. ریاست این جلسات برعهده وزیر امور خارجه ایران بود.

رادیو صدای آزاد ایران در برنامه امروز خود از احتمال وقوع تظاهرات و اجتماعاتی در ماه محرم خبر داد و نوشت: «به مناسبت فرارسیدن ماه محرم دسته‌ها و طبقات مختلف مملکت می‌خواهند در مجالس و تکایا خشم و تنفر خود را نسبت به وضع کنونی مملکت ابراز دارند. چون در مورد نقشه‌های این طبقات و دسته‌ها که از طرف علما تحریک می‌شوند اطلاعاتی به وزارت کشور رسیده، از طرف دولت دستور داده شده است که از تظاهرات و اجتماعات طبقات مردم باید جداً جلوگیری به عمل آید.»

دوشنبه 4خرداد1343 / 13 محرم 1384 / 25 مه 1964

• آيت‏الله خمينى امروز در پاسخ به تلگراف حجت‏الاسلام حسن لاهوتى درباره سالگرد حادثه 15 خرداد نوشتند: اين واقعه عظيم چيزى نيست كه بتوان فراموش كنم. ايشان ضمن تأكيد بر اينكه سالروز آن حادثه را عزاى ملى اعلام كرده مجالس سوگوارى نيز برقرار شده بود ابراز اميدوارى كردند كه خداوند منتقم، انتقام خون آن مظلومان را خواهد گرفت.
• «جمعيت علاقه‏مندان به دين و عزت و سعادت مسلمين» در نامه‏اى به آيت‏الله خمينى پرسشهايى درباره قيام 15 خرداد و آينده آن مطرح كرده نوشته است: «آيا اين اقدامات از روى وظيفه دينى بود يا نه و در صورت اول آيا به نتيجه نهايى رسيده كه ديگر نبايد ادامه داد يا نه بلكه هنوز تكليف باقى است. و اگر به نتيجه نرسيده آيا مورد توجه است كه چه چيز موجب شد آن نهضت عظيم بى‏سابقه همه‏جانبه با همان برنامه كه حصول نتيجه آن بدون ترديد حتمى و قطعى بود به اين صورت درآمد و آن همه فداكارى و از خودگذشتگى و از جمله ريخته شدن خون چند هزار نفر افراد با اخلاص و با ايمان وبى‏گناه و بى‏سرپرست ماندن و بيچارگى زنان و اطفال معصوم و بى‏پناه بازماندگان آنها كه معلوم نيست مسئول آن كيست، بى‏نتيجه ماند.» در ادامه خاطرنشان شده است كه «آيا لازم است عنايت شود در صورت بقاى تكليف كه لازمه‏اش ادامه مبارزه است، اشتباه گذشته تكرار نگردد و تصميمات و اقدامات كه مؤثر در اساس دين و مصالح مسلمين است از عنوان سليقه شخصى و فردى خارج شده با اتحاد و هم‏قدمى آقايان مراجع ايران و نجف انجام گيرد.» در پايان نامه يادآور شده است كه در نوشتن از اين مطالب براى كليه آقايان مراجع و علماى كشورهاى اسلامى فرستاده شده است.
• در پى صدور اعلاميه مشترك حضرات آيات خمينى، نجفى مرعشى، ميلانى و طباطبايى قمى و چاپ و توزيع گسترده آن در ميان مردم، دفتر ويژه اطلاعات دستور داد تا هرچه زودتر عاملين چاپ و توزيع اين اعلاميه شناخته و به شدت تنبيه شوند. به استناد سند اداره كل سوم ساواك، قائم‏مقام رئيس اين سازمان هم ساواك تهران را موظف كرده است كه هرچه زودتر ميزان اعلاميه‏هاى منتشر شده را دقيقا تعيين و مراتب را گزارش كنند.
• منابع نفوذى سازمان اطلاعات و امنيت كشور ـ ساواك ـ در آستانه سالگرد فاجعه پانزدهم خرداد، در شهرهاى قم و مشهد همچنان به كسب اطلاعات و اخبار از بيروت مراجع مشغول‏اند. فرد نفوذى ساواك كه چندى پيش با آيت‏الله خمينى و آيت‏الله شريعتمدارى در قم ملاقات كرده بود امروز در مشهد از اوضاع و احوال اين شهر و برنامه‏هاى حضرات آيات ميلانى و قمى كسب اطلاع كرده گزارش داده است: «روز پنجشنبه دوم محرم وارد مشهد شدم بدو امر از بعضى آشنايان [از] وضع احوال شهر و چگونگى اوضاع روحانيت و مشاهير استفسار به عمل آمد. سه نفر آقايان كفايى، سبط آشتيانى و شاهرودى به خارج ايران مسافرت نموده‏اند و آقاى [حسين] سبزوارى، روز اول محرم وارد مشهد شده [است] دو نفر از آقايان كه بيشتر مى‏توان احتمال ناراحتى از ناحيه آنها دانست، آقاى قمى و ديگرى ميلانى [هستند] البته وجهه و شخصيت آقاى ميلانى نزد مردم مشهد از تمام علماى آنجا برترى دارد و آقاى قمى در رديف بعد از آقاى ميلانى است و هر دو آقايان روضه‏خوانى معضلى دارند كه [به] هر يك در حدود ده هزار نفر جمعيت آمد و رفت دارند.»
• فروش رساله و عكسهاى آيت‏الله خمينى از جمله موضوعات مهم و مورد توجه مأموران شهربانى است به طورى كه در گزارشهايى ضمن اعلام آن خواستار كسب دستور درباره نحوه برخورد با فروشندگان و خريداران مى‏باشند از جمله گزارش امروز شهربانى كرمانشاهان درباره «رسالات توضيح‏المسائل متعلق به آقاى خمينى» حاكى است كه سيدمصطفى موسوى «از طرف آقايان ترنجى و على نه تيرى و معمار جوشنى و استوار ارتش گلنسايى ساكن شاه‏آباد [غرب] از قم دعوت شده بود... اظهار مى‏دارد رسالات توضيح‏المسائل متعلق به آقاى خمينى را به شيخ محمد امين داده كه به فروش برساند.
• شهربانى شاهى نيز گزارش كرده است كه «محمدى، كتابفروش ساكن شاهى اخيرا تعدادى از عكس[هاى] بزرگ آقاى خمينى كه او را مرجع تقليد تشيع معرفى مى‏كند آورده و به مبلغ پنج ريال به فروش مى‏رساند.
• شيخ محمدمهدى ربانى املشى امروز به دستور سرهنگ ستار سياوش بهزادى، رئيس شعبه 7 بازپرسى دادستانى ارتش با قرار بازداشت موقت روانه زندان قزل‏قلعه تهران شد. اين قرار از سوى تاج‏الدين، معاون دادستان نيز مورد موافقت قرار گرفت.
• جامعه سوسياليستهاى نهضت ملى ايران به مناسبت سالگرد واقعه پانزدهم خرداد سال 1342، اطلاعيه‏اى صادر كرد. در اين اطلاعيه تظاهرات مردمى آن روز را تظاهراتى اصيل بر ضد دستگاه حاكمه دانسته كه حكومت آن را به كشتار مرد بى‏سلاح مبدل كرد و كوشيد تا رنگ خرابكارانه و ارتجاعى به آن بزند. جامعه سوسياليستها و روحانيون را رهبرانى شجاع خواند كه مردم به ندايشان لبيك گفتند اما دستگاه حاكم آنان را مخالف اصلاحات معرف كرد. در اين اطلاعيه آمده است: پرچم مبارزه را حضرت آيت‏الله خمينى با شهامت به دوش گرفت و رهبرى ايشان به سرعت قبول عامه يافت. جامعه سوسياليستها ضمن تسليت به بازماندگان شهداى پانزدهم خرداد، به جامعه روحانيت به خاطر يك سال پايدارى در برابر دستگاه حاكم تبريك گفت.
• گزارش داخلى ساواك از رشت حاكى است طبقه بانوان با حجاب و مذهبى كه در هر يك از مجالس و تكاياى عزادارى دهه اول محرم چهار پنجم شنوندگان را تشكيل مى‏دادند، روى اعتقادات مذهبى، گفته روحانيون مخالف نظير آيت‏الله خمينى، شريعتمدارى، نجفى مرعشى، ميلانى و مانند اينان را مظلوم داسته و در عين حال به اتخاذ روش جلوگيرى از بى‏نظمى جارى خوشحال بودند. در اين گزارش ادعا شده است كه بانوان بى‏حجاب كه مردمان تحصيل‏كرده و روشنفكر هستند ضمن استقبال از تضييقات ايجاد شده، در مراسم سال جارى شركت نكرده‏اند.
• حسنعلى منصور، نخست‏وزير عصر امروز به دعوت اتاق صنايع و معادن با دهها تن از صاحبان صنايع، بازرگانان و صاحبان مؤسسات اقتصادى ديدار و گفتگو كرد. نخست‏وزير در جمع خبرنگاران گفت: دولت با اجراى برنامه‏هاى اعتبارى خود به بخش خصوصى صنعتى كمك خواهد كرد و ما قدرت خود را در اين راه بيشتر به كار مى‏اندازيم.
• عباس آرام، وزير امور خارجه ايران كه در اردن به سر مى‏برد، پيام شاه را تسليم ملك حسين، پادشاه اردن كرد. از محتواى اين پيام خبرى منتشر نشده است اما خبرگزارى رويتر در خبرى از ديدار آرام با شريف حسين، نخست‏وزير اردن به نقل از شريف حسين نوشته است كه اميدوارم وزير امور خارجه ايران، زيانى را كه صهيونيستها با انحراف آب رودخانه به اعراب وارد خواهد كرد، به اطلاع شاه ايران برساند.
•  عصر امروز، منصور و تنى چند از وزيران دولت و سفراى خارجى مقيم تهران در جشن سالروز اعلام استقلال اردن كه از طرف اكرم زعيتر، سفير اين كشور در تهران ترتيب يافته بود، شركت كرد.
• خبرگزارىآلمان به نقل از محافل دولتى ايران نوشته است كه ايران به طور كلى ديگر انتظار زيادى از آشتى با قاهره ندارد و مصر يك كشور افريقايى است و تجربه وحدت مصر با سوريه نشان داد كه قاهره نقش مهمى در خاورميانه ندارد. از طرف ديگر وجود اسرائيل حقيقتى است كه دوستى آن در آينده نيز براى ايران اهميت خواهد داشت. اين محافل دولتى همچنين اشاره مى‏كنند كه رشته‏هاى روابط ايران و اسرائيل به قدرى مستحكم است كه مسئله قطع يا حتى تضعيف آن نمى‏تواند مطرح باشد و به همين سبب روش تبليغاتى و سياسى ايران به همان اندازه روش قاهره، خشن خواهد بود.
• روزنامه كيهان امروز در گزارشى كوتاه به ضرورت تغيير سيستم آموزشى در دبيرستانها پرداخت و به نقل از صاحبنظران نوشت كه دبيرستانها بايد به دو نوع دبيرستان تقسيم شود. استناد كيهان به توجه كنفرانس فرهنگى يونسكو در مانيلا (پايتخت فيليپين) مبنى بر طرد رشته‏اى شدن دبيرستانها بوده است. سالهاست كه دبيرستانهاى ايران رشته‏اى شده وسه رشته طبيعى، رياضى و ادبى تدريس مى‏شود.
• مجله صبح امروز در شماره اين هفته خود به القاب دولتهاى اخير پرداخته مى‏نويسد: اشاره نخست‏وزير به اينكه دولت در «چهارچوب» برنامه‏هاى توسعه اقتصادى و اجتماعى به كارهاى مملكت رسيدگى مى‏نمايد، موجب شده كه حسنعلى منصور به عنوان نخست‏وزير «چهارچوبى» ملقب گردد. دولت دكتر اقبال، دولت كار بود. دولت امينى، دولت ورشكستگى، دولت شريف‏امامى، دولت تثبيت اقتصادى و دولت علم، دولت كلنگى، دولت منصور هم به دولت چهارچوب ملقب گرديده است.

 

© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.