وداع با فصل آغاز و انجام - به مناسبت وداع با پائیز

رضا امیریان

فصل پائیز در تقویم طبیعت، زمانی است برای انجام و اتمام ماموریت دست طبیعت تا در این بازه زمانی، هرچه که کشته و کاشته شده، یا درو شود و یا فرو بریزد. اما پائیز در تاریخ نگاری نهضت اسلامی معنای دیگری دارد. پائیز فصل آغاز و انجام است. فصلی است که اولین جرقه نهضت  اسلامی در سال 1341 زده شد و اولین جوانه انقلابی عظیم و تاریخی ریشه دواند. در همان سال بود که با اعتراض مجتهدی بزرگ و رهبری انقلابی علیه لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی، مردم متوجه آغاز حرکتی شدند که سالها در دل آرزویش را می پروراندند. همین اولین جرقه برای حکومت پهلوی کافی بود تا از تصویب این لایحه پا پس بکشد. تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی در ۱۴مهر ۱۳۴۱ درکابینه امیر اسدالله علم اتفاق افتاد که با اعتراض امام خمینی(ره) و سایر روحانیون و همراهی مردم که به لغو این مصوبه انجامید. این لایحه بخشی از تغییراتی بود که شاه به توصیه هیأت حاکمه جدید امریکا و به نام «اصلاحات اجتماعی» قصد انجام آن را داشت. به موجب این لایحه شـرط «مسلمان بـودن، سوگند بـه قرآن کریـم و مرد بودن انتخاب کنندگان و کاندیداها» تغییر مى‏ یافت، این تغییر به منظور قانونى کردن حضور عناصر بهایى در مصادر امـور کشور طراحی شـده بود. اما در نهایت. روز هفتم آذر سال ۱۳۴۱امیر اسدالله علم نخست وزیر در تلگرامی به علمای قم، لغو مصوبه انجمنهای ایالتی و ولایتی را اعلام کرد. 
جرقه دیگری که در پائیز زده شد و خشم عمومی علیه دستگاه پهلوی را به همراه داشت، سخنرانی امام خمینی(ره) علیه کاپیتولاسیون بود. اعتراضی که در چهارم آبان 1343، مصادف با تولد حضرت زهرا، در سخنرانی کوبنده ای به گوش همگان رسید. اجمال ماجرا از این قرار بود که امام با اطلاع و شناختی که از حضور و عملکارد زیانبار مستشاران نظامی و امنیتی آمریکایی و اسرائیلی در کشورمان داشتند، پس از تصویب قانون کاپیتولاسیون برای نظامیان آمریکایی در مهرماه 43، تصمیم گرفتند تا این توطئه بزرگ را که رژیم دست نشانده شاه علیه اسلام و استقلال کشور تدارک دیده بود افشا نمایند.
درست در حالیکه رژیم می کوشید تا با برگزاری جشن چهارم آبان!(روز تولد شاه) این فاجعه بزرگ را به دست فراموشی بسپارد امام تاریخ سخنرانی خود را در روز 4 آبان 43 ـ که مصادف با میلاد حضرت فاطمه(ع) بود ـ اعلام کردند و در همه جا این خبر منتشر شد.
شاه که از تصمیم امام آگاه شد پیکی را نزد ایشان فرستاد، ولی امام حاضر به پذیرفتن وی نشد و او ناچار با حاج آقا مصطفی، فرزند بزرگ امام، ملاقات کرد و پیغام شاه را رساند. او از قول شاه، امام را از حمله به آمریکا برحذر داشت و آنرا کاری خطرناک و حتی مهمتر از حمله به شخص اول مملکت (شاه) دانست. امام کوچکترین اعتنایی به این تهدید ننمود ودر روز مقرر در ساعت هشت و سی دقیقه صبح در حالیکه ناراحت و برافروخته به نظر می رسیدند سخنرانی تاریخی خود را در جمع هزاران نفر از مردم ایراد کردند.
در همین سخنرانی امام خمینی جملات معروف خود ـ آمریکا از انگلیس‌ بدتر، انگلیس از آمریکا بدتر، شوروی از همه بدتر، همه از هم بدتر، همه از هم پلیدتر. امروز سر و کار ما با این خبیث‌هاست. با آمریکاست. رئیس آمریکا بداند این معنا را که منفورترین افراد دنیاست پیش ملت ما... تمام گرفتاریهای ما از این آمریکاست، تمام گرفتاریهای ما از این اسرائیل است، اسرائیل هم از آمریکاست ـ را بیان داشت.
علاوه بر این سخنرانی، امام اعلامیه ای منتشر و خیانت ننگین و اسارت بار دولت و مجلس را پیرامون تصویب لایحه کاپیتولاسیون افشا نمودند امام این قانون را «سند بردگی ملت ایران» و «اقرار به مستعمره بودن ایران» و «ننگین ترین و موهن ترین تصویب نامه غلط دولتهای بی حیثیت» نامیدند.
پائیز برای انقلاب ما فصل انجام هم قلمداد می شود. فصل انجام یک ماموریت بزرگ توسط بزرگ مردی که تاریخ هیچ گاه او را فراموش نخواهد کرد. مقصد خاطر قلم به روز 13 آبان 1343 باز می گردد. همان زمان که مردم بیش از پیش از رژیم شاه به خاطر بیگانه پرستیش متنفر شده بودند. از اینرو شاه پس از چند روز فکر و تأمّل برای مقابله با افشاگری امام تصمیم نهایی را گرفت.  در شب 13 آبان 43 صدها کماندو خانه امام را در قم محاصره کرده و بدور از چشم مردم، سراسیمه به منزل امام وارد شدند و ایشان را دستگیر نمودند. امام را با عجله به فرودگاه تهران آوردند و با هواپیمایی که از قبل فراهم شده بود، ایشان را به همراه دو مأمور امنیتی به تبعیدگاهشان ترکیه، فرستادند. روز بعد رادیو و مطبوعات کشور خبر دستگیری و تبعید امام را در یک جمله به اطلاع مردم ایران رساندند: «طبق اطلاع موثق و شواهد و دلایل کافی چون رویه آقای خمینی و تحریکات مشارالیه برعلیه منافع ملت و امنیت و استقلال و تمامیت ارضی کشور تشخیص داده شد لذا در تاریخ 13 آبان ماه 1343 از ایران تبعید گردید.».
آری پائیز فصل تبعید است. تبعیدی که بیانگر حسن انجام قسمت اول ماموریت تاریخی امام خمینی (ره) بود. او شعله انقلاب را در دل مردم  افروخت و کشور را از دستگاه پهلوی دلزده کرد تا با امید به انقلابی بزرگ، از آن هجرت کند. انقلابی که پانزده سال بعد به ثمر رسید.

فصلنامه اینترنتی پانزدهم خرداد 42
 
تعداد بازدید: 3793