گفتوگو/خبر
سومین نشست از مجموعه نشستهای «پنجاهمین سال آغاز نهضت امام خمینی (ره)» برگزار شد
در این مراسم جواد منصوری، نویسنده، تحلیلگر تاریخ و نخستین فرمانده سپاه بعد از انقلاب اسلامی، بیان داشت: سیاستهای آمریکا در انقلاب سفید به سه محور اصلی اعم از سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تقسیم شده است.
وی با بیان اینکه در حوزه فرهنگی تشدید اسلامزدایی از برنامههای اصلی سیاستهای آمریکا به شمار میرفت که با جدیت دنبال میشد، اضافه کرد: بعد از انتخابات آمریکا و اعلام سیاستهای جدید آن مبنی بر فضای باز سیاسی، آزادی مطبوعات و احزاب و آزادی اجتماعات، شاه اصول انقلاب سفید را برای اجرای سیاستهای آمریکا در ایران طراحی و اجرا کرد.
منصوری با اشاره به لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی و انقلاب سفید به عنوان دو چالش بزرگ بین روحانیت و انقلاب اسلامی،ادامه داد: اگر چه این دو به ظاهر متجددانه و در راستای پیشرفت کشور بود، ولی منتقدان این اصول معتقدند، اتفاقات پشت پرده به نفع ملت ایران نبوده است.
وی افزود: بعد از انتخابات آمریکا و روی کار آمدن کندی به عنوان سیاستگذار جدید برنامههای آمریکا، سیاستهای خارجی و داخلی ایران به طور کلی دگرگون شد و سیاستهای جدید آمریکا مبنی بر فضای باز سیاسی، آزادی مطبوعات و احزاب و آزادی اجتماعات در ایران توسط شاه و تحت عنوان اصول انقلاب سفید در ایران طراحی و اجرا شد.
منصوری با اشاره به شکست شاه در خصوص لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی و مبارزه روحانیون و مردم با این لایحه، عنوان کرد: اگر چه رژیم پهلوی در این امر عقبنشینی کرد، ولی متعهد به اجرای آن در ایران بود.
منصوری ادامه داد: شاه برای انقلاب سفید با شعاری وارد میدان شد که بتواند همه مردم را جذب کند و حمایت مردمی را داشته باشد و برای همین 6 اصول را برای انقلابی که پیش از آن آمریکاییها خبر آن را داده بودند، طراحی کرد.
وی اضافه کرد: در حوزه اقتصادی نیز با توجه به اینکه جامعه ایران فئودال و بسته بود، به زعم آمریکاییها برای نظام سرمایهداری آمریکا سودی نداشت و هماهنگ با سیاستهای آنها نبود و بنابراین اصولی را برای این تغییرات در نظر گرفتند.
منصوری بیان کرد: ایجاد طبقه متوسط در ایران که سودی برای نظام سرمایهداری آمریکا داشته باشد، یکی از مباحث مهم در بحث اقتصادی به شمار میرفت زیرا اگر چه آمریکاییها با هدف شکل دادن به ارزشها و اعتقادات مردم از طریق بازار و برنامههای رسانهای به ایجاد طبقه متوسط دست زدند، اما در عمل این طبقه در اختیار مبارزات شیعی قرار گرفت و ریشه اصلی انقلاب اسلامی را تشکیل داد.
این پژوهشگر تاریخ معاصر ایران گفت: در این راستا دو روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رئیس سازمان اطلاعات آمریکا (سیا) اعلام کرد ما در قبال قضایایی که در ایران اتفاق افتاده، نمیدانیم چه باید بگوییم، زیرا اتفاقی عجیب و باورنکردنی است.
وی اضافه کرد: اگرچه سیاستهای ایران تحت تأثیر انتخابات آمریکا بود، اما به دلیل امکانپذیر نبودن اجرای برنامهها در فضای باز سیاسی و اجتماعی، دستور به شدت دستگیریها، تبعیدها و شکنجهها دادند.
منصوری با اشاره به سخنرانی تهدیدآمیز و توهین آمیز شاه به علما و روحانیون و مذهبیها بعد از رفراندوم و خطاب آنها با عنوان «ارتجاع سرخ و سیاه»، ادامه داد: قدرتی که روحانیون و مذهبیها در مقابل رژیم شاه پیدا کردند از جمله پیامدهایی بود که انقلاب سفید به همراه داشت.
وی افزود: از اثرات رفراندوم انقلاب سفید میتوان به اتحاد آمریکا و شوروی برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم اشاره کرد چراکه پیش از این، آمریکا و شوروی همیشه مقابل یکدیگر بودند و برای نخستین بار برای مقابله با ملت ایران متحد شدند و حمایت خود را در مقابل روحانیون از شاه بیشتر کردند.
معاون پژوهشی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، متحد شدن جریانات غربگرا، ضدمذهبی و بیتفاوتها را با جریان مذهبیها در راهپیمایی خرداد 1342 در روز عاشورا از دیگر پیامدهای رفراندم انقلاب سفید دانست و بیان کرد: در این راهپیماییها همه دیدند که چگونه باسوادان، بی سوادان، معلم، کاسب، تاجر، ارتشی با لباس شخصی و مردم عادی در کنار هم حضور داشتند و تمایل آنها به مذهب و روحانیت بیشتر شد به طوری که آرام آرام حضرت امام خمینی (ره) به عنوان رهبر در بین مردم معرفی شد.
وی عدم کفایت دستگاههای امنیتی شاه در تأمین امنیت شاه و مملکت در آن سالها را موجب حضور موساد و دستگاه جاسوسی اسرائیل در ایران دانست و ادامه داد: پس از مبارزات مردمی در آن سالها برای نخستین بار موساد در سال 1342 در ساواک دفتر گرفت و بازجوهایی از ایران برای آموزش به اسرائیل رفتند و ابزار و آلات شکنجه از اسرائیل وارد ایران شد.
منصوری عنوان کرد: از راههای گریز شاه از شکست در برابر مردم را میتوان به تغییر نام «انقلاب سفید» به «انقلاب شاه و مردم» برشمرد چراکه هنگامی که شاه دید این انقلاب با این نام جواب نمیدهد و روحانیون اعتبار بیشتری یافتند، برای تظاهر به صداقت و نزدیکی بین مردم و شاه از این عنوان استفاده کرد تا مردم را از روحانیت جدا کند که البته موفق نشد.
خبرگزاری فارس
تعداد بازدید: 4644
آرشیو گفتوگو/خبر
جدیدترین مطالب
پربازدیدها
