نظر محمدرضا پهلوی درباره خریدهای نظامی ایران

13 دي 1404

روزنامه کیهان از اخبار 13 دی 1340 چنین گزارش کرد: محمدرضا پهلوی در جلسه سازمان برنامه گفت: «ما مثل بسیاری از ممالک دیگر سیاست اصلی‌مان صلح است و در این راه هم می‌کوشیم و هر تصمیمی را که در مجامع بین‌المللی در راه تحکیم این کار گرفته شود، تشویق کرده‌ایم. ولی می‌دانید که این کار دست ما نیست. ما و بسیاری از ممالک عالم تابع تصمیمات مللی هستیم که دارای سلاح هسته‌ای هستند. البته ما طرفدار خلع سلاح هستیم ولی تا روزی که صلح مطمئنی به دست نیامده، تکلیف ممالک دنیا چیست؟ ما می‌بینیم که روز به روز بر مخارج نظامی دنیا اضافه می‌شود. آمریکا شش میلیارد دلار خرج نیروهای نظامی خود را اضافه می‌کند. روسیه 33 درصد به بودجه نظامی خود اضافه کرده است. بودجه کل کشور ترکیه 10 میلیارد و 500 هزار لیره است که 2 میلیارد و 500 هزار لیره آن صرف بودجه نظامی می‌شود. کشور سوئیس با مقایسه جمعیت و درآمد خود شانزده برابر ایران صرف قوای نظامی خود می‌کند. بودجه ارتش مصر بدون در نظر گرفتن خرید اسلحه و صرف‌نظر از 3 لشکری که پس از جدایی سوریه به ارتش آن کشور اضافه شد که قریب یک میلیارد دلار می‌شود، پارسال 130 میلیون لیره مصری بوده است. کشور عراق با پنج میلیون جمعیت که یک ربع ایران است، یکصد میلیون دلار در سال خرج ارتش خود می‌کند، بدون در نظر گرفتن اعتبار خرید اسلحه که تقریباً در این اواخر به بیش از پانصد میلیون دلار بالغ شده است.

علت چیست که ممالک کوچک هم که خیال کشورگشایی ندارند، این پول‌های هنگفت را صرف ارتش خود می‌کنند. علت این است که با وضع کنونی سازمان ملل و ضعف آن، دول کوچک نیز ناچارند برای حفظ خود تلاش کنند. ما نیز از سرنوشت ممالک دیگر دنیا نمی‌توانیم خارج شویم و تصور کنیم قادر هستیم با حرف و شعبده‌بازی استقلال خود را حفظ کنیم. این است که تا زمانی که در دنیا اطمینان قطعی به حفظ صلح شود و خلع سلاح انجام شود، متأسفانه ناچار خواهیم بود بر مخارج نظامی خود اضافه کنیم».[1]

لازم به توضیح است، این سخنان شاه زمانی بود که مردم به علت بیکاری و گرسنگی به بحران مهاجرت دچار شده بودند. تا جایی که 2 دی 1340 رادیو مسکو ... به مسائل کارگری در ایران پرداخت و اعلام کرد: «طبق اطلاع مطبوعات [ایران] چهل هزار کارگر بافنده یزد دچار وضع دشواری شده‌اند و بسیاری از آن‌ها به علت گرسنگی و بیکاری در تلاش معاش عازم تهران، خوزستان و شهرها و نواحی دیگر می‌شوند. در اصفهان از 24 هزار کارگر کارخانه‌های بافندگی نوزده هزار نفر بیکار مانده‌اند.»[2]

پی‌نوشت‌ها:

 
تعداد بازدید: 6