02 شهريور 1405
امروز [2 شهریور 1340] عطاءالله خسروانى ـ وزیر کار ـ درباره علت تعطیل کارخانه گونىبافى رشت گفت: «از مدتى قبل، کارخانجات صنعتى ایران، دچار رکود و بحرانهایى شده که براى جلوگیرى از این بحرانها، دولتهاى سابق، سیاست اعطاى اختیارات صنعتى پیش گرفتند و با پرداخت وامهاى صنعتى به بعضى از کارخانجات کمکهایى کردند. متأسفانه به علت عدم دقت لازم در اعطاى وام و همچنین فقدان امکانات کافى و بدى وضع کارخانجات از نظر فنى و عدم تخصص مدیران آنها، مبالغ زیادى وام که پرداخت گردید، بهطور قطع یا نسبى در بحرانهاى کارخانجات مؤثر واقع نگردید و پس از چندى وضع کارخانجات به صورت اولیه درآمد. این بحرانها در کارخانجات نساجى بیش از سایر کارخانجات وجود داشت. دولت براى اینکه بتواند این گونه کارخانجات را از نظر فنى و اقتصادى تحت کنترل قرار دهد، کمیسیون خاصى در وزارت صنایع و معادن تشکیل داد. این کمیسیون مأموریت یافت از نظر فنى و نحوه اداره مالى، کارخانجات را تحت کنترل قرار دهد. کارخانجاتى که تعطیل است، از نظر اجراى مقررات قانون کار تعطیل نشده، در اینگونه موارد کارفرما کارخانه را به علت فنى یا نداشتن تنخواهگردان تعطیل مىکند. کارخانه گونىبافى رشت که به علت نداشتن مواد اولیه، نبودن حسن اداره کارگاه و عدم توافق نظر بین هیئت مدیره تعطیل شده است، مصادره شد چون در وضع فعلى هیئت مدیره کارخانه دستهجمعى استعفا کرده بودند و رفع اشکال امکانپذیر نبود».[1]
وزیر کار این سخنان را زمانی گفت که جهت تأمین کسر بودجه از محل کمکهاى خارجى جلسه مطبوعاتی تشکیل شد.
ساعت 40 /10 صبح امروز، جلسه مصاحبه مطبوعاتى سخنگوى دولت با شرکت خبرنگاران داخلى و خارجى در کاخ نخستوزیرى تشکیل شد. حسن ارسنجانى در این جلسه خبر داد که دولت از وام و اعتبار دولت آلمان، به صورت تصویبنامهاى و نه وابسته به تصویب مجلسین، استفاده مىکند. ارسنجانى افزود که کسر بودجه امسال از کمکهاى خارجى تأمین خواهد شد. او در شرح یکى از بزرگترین گرفتاریهاى دولت توضیح داد: «در حال حاضر تمام عایدات نفت، صرف تعهدات شش، هفت سال اخیر، براى پرداخت قرضها و وامهایى که گرفتهاند، مىشود. حال محل خرج این وجوه چه بوده، اکنون مورد بحث ما نیست اما در هر صورت، تعهدات کمرشکنى به عهده گرفته شده بود که اینک سررسیدهاى آن فرا رسیده و این یکى از بزرگترین گرفتاریهاى دولت است. ما وارث تعهداتى هستیم که قبلاً گرفتهاند و خرج کردهاند و نتیجه آن هم معلوم نیست. اما حالا اداى قروض براى این دولت مانده است»
سخنگوى دولت پس از تکذیب ادعاى اخیر خبرگزارى رسمى شوروى (تاس) درباره خطر اتمى یا ایجاد منطقه مرگ در شمال ایران، گفت: «دولت ایران مىخواهد با تمام ممالک دنیا و از جمله روسها روابط صمیمانه داشته باشد تا مشکلات و گرفتاریهاى اقتصادى خود را از بین ببرد». البته ارسنجانى این نکته را افزود که: «اگر شوروى انتظار دارد که ما از آن طرف ببریم و دربست به این طرف بیاییم، امکان ندارد. اما آنچه دولت شوروى منطقاً مىتواند طرح کند، این است که ایران پایگاهى علیه شوروى نباشد و ایران هم چند بار تعهد کرده است و حتى داوطلب شده است که در این خصوص تضمین بدهد».[2]
لازم به ذکر است که مخالفان داخلیِ اخذ کمک از آمریکا نیز نظراتی را مطرح کردند.
کمک آمریکا به ایران، براى سفیر ایران در آمریکا خوشایند به نظر مىآید، اما در داخل کشور موجب اظهارنظر مخالف هم شده است. یکى از روزنامههاى امروز در یادداشتى آورده است که: «همزمان با آمدن [فیلیپس] تالبوت [معاون وزارت امور خارجه آمریکا] ملاحظه مىشود که برخى جراید و مقامات ایرانى، کشکول گدایى برداشته و استرحاماً از ایشان کمک مىخواهند... چقدر تأسفآور است که کشورى نتواند روى پاى خود بند شود، قدرت ایستادگى اقتصادى نداشته باشد، به صنعت، به کشاورزى، به منابع زیرزمینى، به نیروهاى انسانى موجود در خاک پهناور خود امید و اتکا نکند، نتواند استعدادهاى نهفته و خفته را بیدار نماید، با پشتیبانى ملت و مردم بر مشکلات پیروز شود و آن وقت دستش را دراز کند که ملت دیگرى به او استرحاماً کمک نماید! این ننگ و عار است... آیا تصور مىفرمایید، به خاطر 6 هزار سال تاریخ یا 2500 سال شاهنشاهى و یا شکست اقتصادى و جبران زیانهاى جنگ دوم جهانى و یا دلسوزى ملت آمریکا است که تالبوت به ایران آمده؟! اگر چنین تصورى دارید به خدا در اشتباه هستید. آمریکا از استیصال و ضعف و فقر اقتصادى کشور ما، از بىتجربگى و خامى اقتصادیون، از شتاب و عجله رجال ما، استفاده کرده و کمکى را که قطعاً و رسماً مىبایست بکند، براى نفع شخصى خودش، براى حفظ آقایى خودش در دنیا، براى مبارزه با کمونیسم بینالمللى که آسمان را فتح کرده و بر کرات دست یافته، به صورت کمک اقتصادى و با هزار منت و ناز، حالا مورد موافقت قرار مىدهد».[3]
پینوشتها:
[1]. روزنامه اطلاعات، ش 10586، 2 شهریور 1340، ص 19.
[2]. همان، ص 1 و 17 و 20.
[3]. روزنامه مرد مبارز، ش 393، 2 شهریور 1340، ص 1.
تعداد بازدید: 8