امام خمینی،«بت شکن ثالث»

ساواک در گزارشی به تاریخ 19 آبان 1343 می‌نویسد: «آقای محمدحسن فرزند محمدحسین شهرت اختری طبق اظهار متولد 1324 شغل فعلی محصل علوم دینی مدرسه صادقیه سمنان که قبلاً طلبه حوزه علمیه قم بوده، در حین الصاق اعلامیه خطی تحت‌ِعنوان «تسلیت عرض می‌کنم. ما اهل سمنان از گرفتن مرجع شیعیان حضرت آیت‌الله‌العظمی خمینی و تبعید ایشان متنفر و بیزار[یم]»، [به]وسیله پلیس دستگیر و ضمن کاوش بدنی تقویم جلدی 1343... که در آن میلاد مسعود اعلیحضرت همایونی[!] را تعمداً با قلم...

تأثیر اصلاحات ارضی بر یکی از روستاهای ایران

بخش دوم
*دانیل کریگ *ترجمه: زهرا حسینیان پیامدهای اجتماعی اصلاحات ارضی اصلاحات ارضی علاوه بر قشربندی جامعه روستای نسرین به سه طبقه اقتصادی، پیامدهای مهم دیگری نیز برای این روستا داشت. اصلاحات ارضی با حذف ارباب از امور روستا، کدخدا یا همان حاکم سنتی را نیز حذف کرد. در اقدامی چشمگیر، دولت هم شیوه سنتی حکمرانی روستا و هم پیوندهای قدیمی آن با مراکز شهری را از بین برد. به منظور جایگزینی کدخدا، شاه در هر روستایی که اصلاحات ارضی در آن اجرا شده بود، دو اصلاح...

خنده به وقت اعدام

ساواک در 16 آبان 1342 گزارش می‌دهد: «طبق اطلاع واصله از تبریز ساعت 19:00 روز 15 /8 /42 آقای سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی[1]، پس از انجام مراسم نماز در مسجد شعبان اظهار داشته: مسلمانان باید جهاد نمایند، البته جهاد نه تنها با شمشیر و سرنیزه است، با مال و پول هم می‌توان جهاد نمود. مسلمانان باید در مقابل ظلم و ستم ایستادگی نمایند. چرا از دیدن مأمور سازمان امنیت می‌ترسید؟ چنانچه مشاهده گردید کافرین دو نفر جوان رشید مسلمان را چطور تیرباران کردند.[2] آنها در راه دین شربت...

مناجات با پروردگار در میان زجر و کتک

به یاد دارم [محمد میهن‌دوست] که اعلامیه‌ای در رابطه با انجمن‌های ایالتی و ولایتی به صورت دست‌نویس به گلدسته شاهچراغ زده شده بود، مردم جمع شده بودند و به اعلامیه نگاه می‌کردند که چی نوشته. اعلامیه از طرف امام خمینی بود. من اعلامیه را بلند بلند خواندم و بعد از وسط جمعیت فرار کردم تا دستگیر نشوم... شب عاشورای سال 1342، جلسه از مسجد جامع، به مسجد نو منتقل شد، امام جماعت مسجد هم آقای سیدحسین یزدی بود. جمعیت بسیار زیادی در مسجد جامع اجتماع کردند، وضعیت صوت...

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق...

در 11 آبان 1342 طیب حاج‌رضایی و حاج اسماعیل رضایی از شرکت‌کنندگان قیام 15 خرداد اعدام شدند. در 15 آبان اعلامیه‌ای به شرح زیر در گرامیداشت ایشان منتشر شد: «هرگز گمان نکنید کسانی که در راه خدا کشته شدند مرده‌اند، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند. سحرگاه تیره‌ای عزیزان ما را به جرم دفاع از مقام شامخ روحانیت یعنی رکن اصلی دین به گلوله بستند و پس از چندین ماه شکنجه‌های قرون وسطایی و محاکمه غیرقانونی کشتند. اینان گمان کردند که با...

خشم و اندوه علمای شیراز از اعدام طیب

ساواک شیراز در گزارشی به تاریخ 14 آبان 1342 می‌نویسد: «مطالبی که سیدعبدالحسین دستغیب[1] شب 13 ماه جاری بالای منبر گفته به شرح زیر به استحضار می‌رسد. پس از تفسیر سوره قیامت مطالبی به شرح زیر بیان داشته: 1- آدم بیچاره و بدبخت برای حفظ مقام و ریاست و سلطنت خود را گم می‌کند. هر کار زشت و بدی را خوب می‌داند. او در کثافت دنیا غوطه‌ور است، مانند کناسی که به او می‌گویند بابا چه می‌کنی این بوی بد چیست نمی‌فهمد می‌گوید بو کجا است. 2 ـ سلطان بدبخت راحتی ندارد....

تبعید امام خمینی به ترکیه

9 روز پس از سخنرانی افشاگرانه و شدیداللحن امام خمینی در اعتراض به تصویب قانون استعماری کاپیتولاسیون، ایشان به ترکیه تبعید شد. آیت‌الله موسوی تبریزی – از شاگردان امام - در خاطرات خود، در این خصوص می‌گوید: ‌‌«آن شب [شب سیزدهم آبان 1343] مأموران رژیم برای دستگیری امام به منزل ایشان هجوم می‌برند و سعی می‌کنند ‎‌به زور وارد منزل شوند که حاج آقا مصطفی مانع می‌شود، امام آن شب نیز همچون‌‎ ‎‌شب‌های گذشته به اندرونی رفته و در را از پشت قفل نموده و...

تأثیر اصلاحات ارضی بر یکی از روستاهای ایران

بخش اول
*دانیل کریگ *ترجمه: زهرا حسینیان *توضیح گروه پژوهش‌های بین‌المللی مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری: اغراق نیست اگر بگوییم برنامه اصلاحات ارضی مهم‌ترین برنامه‌ای بود که ساختار اجتماعی و اقتصادی ایران را در دهه 1340 و 1350 دگرگون کرد. با وجود پژوهش‌های فراوان، هنوز تأثیرات اجرای این برنامه در مناطق مختلف کشور به‌درستی آشکار نشده است. مقاله زیر از جمله پژوهش‌هایی است که تأثیر اجرای برنامه اصلاحات ارضی را بر یکی از روستاهای اطراف مرودشت...

رسم و ره آزادی یا پیشه نباید کرد یا آن که به جان و سر اندیشه نباید کرد

"طیب حاج‌رضایی و اسماعیل رضایی از محرکین قیام 15 خرداد در صبح 11 آبان 1342 در پادگان حشمتیه تهران تیرباران شدند".[1] طیب در حالی تن به گلوله سپرد که با اعتراف دروغ به دریافت پول از امام خمینی برای راه‌اندازی تظاهرات 15 خرداد می‌توانست جان به در برد، اما به رسم همه آزادمردان از آن سر باز زد. این رخداد بازتاب وسیعی در جامعه داشت و اعلامیه‌ای به شرح زیر از با عنوان «ملت ایران» در گرامی‌داشت وی منتشر شد: «رسم و ره آزادی یا پیشه نباید کرد یا آن که...

روابط رژیم پهلوی و دولت اسرائیل

بخش سوم
روابط نظامی رژیم پهلوی و اسرائیل روابط نظامی ایران و اسرائیل در چند حوزه مهم قابل بررسی است: 1ـ مبادله وابسته نظامی 2ـ دوره‌های آموزش نظامیان ایرانی در اسرائیل و حضور نیروهای نظامی اسرائیل در ایران 3ـ خریدهای تسلیحاتی ایران از اسرائیل و همکاری‌های لجستیکی و پشتیبانی و فنی و مبادله اطلاعات نظامی. سرهنگ «یعقوب نیمرودی» اولین وابسته نظامی رسمی اسرائیل در ایران به سال 1338 محرمانه وارد ایران شد. هر چند وی قبلاً در 30/10/1334 به عنوان معاون آژانس یهود به...