مصاحبه با آقای میرزاباقر علیان‌نژاد , مدیر واحد تدوین تاریخ انقلاب اسلامی

تاریخ هر ملتی با فراز و نشیب‌های فراوان همراه است. آگاهی و فهم عمیق با تحلیل علت‌ها و معلول‌های تاریخی به دست می‌آید. از این راه است که حقیقت‌های تاریخی از میان واقعیت‌های روی داده خودنمایی می‌کنند. در کشور ایران مراکز متعددی به تولید منابع تاریخ معاصر ایران، به ویژه تاریخ دوران مبارزه مشغولند. یکی از آن‌ها واحد تدوین تاریخ انقلاب اسلامی در این دفتر است. در نیمه اول 1371 ش این واحد در یکی از اتاق‌های ساختمان مرکزی حوزه هنری تشکیل شد. در اواخر همان سال با تشکیل دفتر ادبیات انقلاب اسلامی در زیرمجموعه آن قرار گرفت.

مصاحبه با آقای رئوف گوهریان ؛ مسئول کتابخانه تخصصی انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران

دفتر ادبیات انقلاب اسلامی به منظور تدوین تاریخ و انتقال فرهنگ اسلامی به نسلهای آینده در سال 1372 ش تأسیس شد و فعالیتش را در حوزه تاریخ و در سه قالب: نگارش روزشمار، تاریخ شفاهی و دایره المعارف‌نویسی آغاز کرد. با شکل‌گیری واحدهای گوناگون دفتر،‌ به ویژه فرهنگ ناموران معاصر ایران، تدوین تاریخ انقلاب اسلامی، روزشمار انقلاب اسلامی، پانزده خرداد و دایرةالمعارف‌ انقلاب اسلامی ویژه نوجوانان در ماههای آغازین سال 1373 ش، آغاز و ضرورت دسترسی به منابع مربوط به حوزه کاری یاد شده مسئولان امر را برآن داشت به تأسیس این کتابخانه اهتمام ورزند و از آنجا که بسیاری از فعالیتهای دفتر ادبیات در عرصه تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی بود، در کنار جمع‌آوری منابع و مآخذ تاریخ صد ساله ایران، همت ویژه‌ای به جمع‌آوری منابع مربوط به حوزه تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی صورت گرفت.

مصاحبه با آقای سید مسعود روشن‌بخش ، مسئول واحد نشریات دفتر ادبیات انقلاب اسلامی

متاسفانه در كشور جهت تامين منابع پژوهشگران 15 خرداد يا انقلاب اسلامي يك كتابخانه تخصصي قوي و عمومي كه بتواند سرويس‌دهي به مراجعه‌كنندگان داشته باشد وجود ندارد. غالباً كتابخانه‌هاي موجود در اين بخش محدود است و به پژوهشگران خودي سرويس‌دهي مي‌كنند. و اگر كسي بخواهد بدون وابستگي به نهاد و يا پژوهشگاهی كار پژوهشی كند، با مشكلات فراوان روبرو خواهد شد. پس چاره در آن است كه متوليان امر، كتابخانه‌اي با منابع غني در كنار عموم پژوهشگران قرار دهند.

کاپیتولاسیون چگونه تصویب شد؟

قرارداد کاپیتولاسیون در 21 مهر 1343 در بیست و یکمین دوره مجلس شورای ملی تصویب شد. امام خمینی در چهارم ‌آبان آن سال به افشاء ماهیت قرارداد پرداخت و در 13 آبان همان سال توسط دولت حسنعلی منصور تبعید شد. در ادامه خواندن خاطرات آقای حسین خطیبی که در آن زمان نایب رئیس مجلس شورای ملی بوده...

طرح اعزام طلاب به خدمت سربازی و بازتابهای آن

رژیم پهلوی در حركتی شرارت آمیز برای منحرف كردن نهضت اسلامی روحانیان در اردیبهشت ماه 1342 اقدام به اعزام اجباری طلاب به سربازی نمود؛ ولی هوشیاری امام خمینی - قدس سره - و استواری طلاب در مسیر اسلام و انقلاب این حركت را خنثی كرده و از آن در راستای پیشبرد اهداف نهضت استفاده شد.

خاطره آیت‌الله مهدوی کنی از 15 خرداد 42

فصل سوم از کتاب خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی به بیان وقایع مهم زندگی وی در دهه های 40 و 50 هجری شمسی می پردازد.کتاب «خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی» که در سال 1385 توسط غلامرضا خواجه سروی تدوین و منتشر شده است، در 6 فصل به بیان خاطرات و ناگفته های زندگی رئیس مجلس خبرگان پرداخته است. در بخشی از فصل سوم، آیت‌الله مهدوی کنی ماجرای قیام 15 خرداد 42 را روایت می کند که خواندن آن خالی از لطف نیست.

امام جلو آمد و گفت: خمینی من هستم، با دیگران چه کار دارید؟

پیش از حرکت حضرت امام به مدرسه فیضیه، علما به ایشان توصیه کردند که خطرناک است و از آمدن به مدرسه منصرف شوند، ولی ایشان نپذیرفتند. هیچ چیز و هیچ کس نتوانست از آمدن ایشان به مدرسه فیضیه جلوگیری کند. یادم هست به وسیله ماشین فولکسی ـ‌که سقفش باز بود‌ـ به طرف مدرسه حرکت کردند. بسیاری از مردم به دنبال ماشین در حرکت بودند. خیابان مملو از جمعیت بود. به مدرسه که رسیدند، روی سکوی بین صحن کوچک حضرت معصومه و فیضیه ـ‌که در گذشته کتابفروشی بود‌ـ قرار گرفتند و سخنرانی خود را آغازکردند.... متن زیر بخشی از خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین سید محمود مرعشی، فرزند آیت‌الله العظمی سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی (رحمة‌الله‌علیه)، درباره حیات طیبه و مقاطع تاریخی زندگی حضرت امام خمینی (رضوان‌الله‌علیه) است.

خاطرات سید محمود محتشمی پور از پانزدهم خرداد 42 و روزهای پس از آن

سيّدمحمود محتشمى‏پور، سال 1309 در جنوب تهران متولد شد. پس از پايان تحصيلات ابتدايى در بازار مشغول كار شد. در سنين جوانى با فعاليتهاى نواب صفوى آشنا شد و در برخى جلسات فداييان اسلام شركت جست. پس از ترور حسنعلى منصور به دست هيئتهاى مؤتلفه دستگير و روانه زندان شد. در ماجراى مخالفت امام با انجمنهاى ايالتى و ولايتى، همراه با اعضاى هيئتهاى مؤتلفه اسلامى به توزيع اعلاميه‏هاى امام خمينى پرداخت و دستگير شد. پس از هجرت امام خمينى به نوفل لوشاتو فرانسه، به آنجا رفت و مدتى در امر پذيرايى ميهمانان حضرت امام و انتظامات محل، فعاليت نمود. آقاى محتشمى‏پور، پس از پيروزى انقلاب اسلامى به مدت چند سال در هيئت امناى بنياد شهيد انقلاب اسلامى عضويت داشت و از سال 1367 به بعد در مغازه خويش به كسب و كار مشغول است. خاطرات آقاى محتشمى‏پور در تاريخ 3 خرداد 1372 ضبط شده است.

بازگشت به تهران 1342 با خاطرات غلامعلی حداد عادل

آقای غلامعلی حداد عادل پنجمین رییس مجلس شورای اسلامی ایران و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی است. وی دومین رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران بود که در اواخر دوران ریاستش بر این فرهنگستان به ریاست مجلس شورای اسلامی نیز انتخاب شد و در سال 1387 مجدداً برای ریاست این فرهنگستان برگزیده شد. او همچنین عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است. اما غلامعلی حداد عادل خاطراتی خوب و به یاد ماندنی از 15 خرداد 1342 دارد. دوران تحصيل وى در مدارس تهران هنگامى به انتها مى‏رسد كه قيام اسلامى پانزدهم خرداد در حال شكل‏گيرى بود، او در آن روزها هم‏پاى بسيارى از هم‏سن و سالان خود در برخى تظاهرات شركت مى‏كرد. در ادامه نگاهی می اندازیم به این خاطرات

خاطرات آیت‌الله شیخ علی موحد از روزهای خونین خرداد

آيت‌الله شيخ علي موحد در سال 1325 هـ .ش برابر با 1365ق در خانواده‌اي اهل علم در شيراز به دنيا آمد. وي تحصیلات دروس علمیه را از مدرسه باباخان آغاز کرد و دروس مقدمات و سطح را نزد پدر بزرگوارش آيت‌الله شيخ محمدعلي موحد فرا گرفت. سپس براي تكميل دروس راهي حوزه علميه قم گرديد و از محضر بزرگاني چون حضرات آيات: ناصر مكارم شيرازي و حسين نوري همداني بخشي ديگر از دروس سطح را آموخت. آنگاه در دروس خارج فقه و اصول شركت كرد و از محضر آيات عظام: امام خميني، ميرزا هاشم آملي و سيد محمدكاظم شريعتمداري بهره‌ها برد. وي پيش از پيروزي انقلاب از جمله ياوران امام خميني(ره) بود و در مبارزه عليه طاغوت فعاليتي مستمر داشت. آيت‌الله موحد پس از پيروزي انقلاب اسلامي به عضويت مجلس خبرگان رهبري درآمد. وي در مدت اقامتش در شيراز از فعاليت‌هاي فرهنگي و اجتماعي غافل نبود كه تأسيس دانشگاه شيراز، مسئولیت حوزه نمايندگي ولي فقيه در سازمان جهادكشاورزي فارس و مسئولیت كميته روستائي و عشايري دهه فجر انقلاب اسلامي از آن جمله است. در ادامه نگاهی می اندازیم به خاطرات وی از روزهای 15 و 16 خرداد شیراز که در مصاحبه با ایشان در سال 1372 ضبط شده است.