استقبال نجف از رهبر در تبعید و بازدید امام خمینی(ره) از چهل مدرسه علمیه

درباره اینکه چرا حکومت پهلوی کشور عراق و شهر نجف را به عنوان مقصد بعدی امام تعیین کرد، گمانه‌زنی‌های مختلفی شده است. حجت‌الاسلام سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور از نزدیکان امام در آن مقطع، در این زمینه دلایل مختلفی را برشمرده است. به اعتقاد وی دلایلی مثل عدم رابطه مردم ایران با عراق، سختی پذیرش مرجعیت مجتهدی غیرعرب توسط مردم عراق و اعراب (آن هم در شرایطی که آن زمان آیت‌الله حکیم به عنوان مرجع علی‌الاطلاق جهان تشیع مطرح بود)، بی‌اعتنایی مردم عراق به سیاست، فقدان فضای باز سیاسی- اجتماعی در عراق، وجود مقدس‌نماهایی در حوزه علمیه نجف که از امور سیاسی به دور و سرگرم عبادات و اذکار خود بودند، تفوق علمی حوزه علمیه نجف بر حوزه علمیه قم و تز جدایی دین از سیاست در اتخاذ چنین تصمیمی دخیل بودند.

خاطراتی از ورود امام خمینی(ره) به کربلا و کاظمین

استراتژی حکومت پهلوی در قبال انتقال امام از ترکیه به عراق، بر اساس رابطه محدود ایران با عراق، در آن دوران شکل گرفته بود که امکان مسافرت به آنجا به سختی صورت می‌گرفت. بنابراین احتمال فراموشی تدریجی امام در اذهان مردم وجود داشت. فقدان فضای باز سیاسی و اجتماعی در عراق و اوضاع نابسامان فرهنگی عراق نیز امید حکومت پهلوی برای شکست کامل نهضت امام خمینی (ره) را بیشتر می‌کرد. اما بر خلاف تصور آنها، امام مورد استقبال چشمگیر روحانیون و علمای عراق قرار گرفت و باعث بهت و حیرت سلطنت پهلوی شد.

سفر 250 نفر به نجف برای ملاقات با امام(ره)

یک سال بعد از تبعید امام(ره) به ترکیه، خفقان و ممنوعیت تشکیل محافل عزاداری سیدالشهدا(ع) همچنان ادامه داشت. جان گرفتن جنبش مسلحانه حزب ملل اسلامی، حادثه کاخ مرمر و ترور نافرجام محمدرضا پهلوی، از جمله حوادث این سال بود. دولت وقت ترکیه به دلیل گسترده شدن اعتراضات مردمی نسبت به تبعید امام(ره) به این کشور، دیگر حاضر به نگهداری ایشان نبود. رِژیم شاه بر آن شد تا برای انتقال ایشان به عراق وارد مذاکره شود. ایران شرط کرد که عراق، هیچ استقبال رسمی از امام خمینی(ره) به عمل نیاورد و ورود ایشان به عراق را رسماً اعلام نکند. عراق نیز شرط کرد، انتقال امام (ره) به عراق به عنوان تبعید از سوی دولت ایران نباشد و مقامات ایران، هیچ دخالتی در سرنوشت، آزادی و مدت اقامت وی در عراق نداشته باشد.

نقش بازار در قیام پانزده خرداد

قیام پانزده خرداد از مهم ترین وقایع تاریخ کشور ما به شمار می‌رود و ضروری است تمام جوانب، ابعاد و زوایای آن روشن شود.یکی از مسائل شایان توجه در قیام پانزده خرداد نقش و حضور گسترده بازاریان است. بنابراین بررسی و تحقیق و شناخت مسائل و ابعاد مرتبط با آن، با توجه به این که بازار حضوری فعال در قیام پانزده خرداد داشت ضروری است. بازارهای شهرهای بزرگ همچون تهران، تبریز، شیراز، قم، مشهد از مراکز حساسی بودند که به حرکت ضد حکومت پهلوی پیوست و با مردم همراه شدند و ثمره پیوند آن با قیام 15 خرداد، در حوادث پس از آن چون تعطیل کردن بازار و هماهنگی و ارتباط پیوسته به روحانیت مبارز نمایان شد. این پژوهش بر آن است نقش بازار در قیام 15 خرداد 1342 را مورد واکاوی قرار دهد.

فرازهایی از زندگی امام خمینی (ره) به قلم ایشان

پس از وفات مرحوم آقای حائری با عده‌ای از رفقا بحث داشتیم تا آنکه مرحوم آقای بروجردی ـ رحمةالله ـ به قم آمدند برای ترویج ایشان به درس ایشان رفتم و استفاده هم نمودم و از مدتها قبل از آمدن آ‌قای بروجردی عمده اشتغال به تدریس «معقول»و «عرفان» و سطوح عالیه اصول و فقه بود. پس از آمدن ایشان به تقاضای آقایان مثل مرحوم آقای مطهری به تدریس خارج فقه مشغول شدم و از علوم عقلیه باز ماندم و این اشتغال در طول اقامت قم و مدت اقامت نجف مستدام بود، و پس از انتقال به پاریس از همه محروم و به امور دیگر اشتغال داشتم

مبلّغ قیام امام(ره) در همدان؛ نگاهی به فعالیت‌های سیاسی آیت‌الله مدنی (در سال‌های 1341- 43)

پس از وقوع واقعه 15 خرداد سال 1342 و نیز دستگیری امام خمینی، آیت‌الله مدنی از نخستین کسانی بود که در نجف نسبت به این موضوع موضع‌گیری کرد. او کلاس‌های درس خود را به نشانه اعتراض به اقدامات حکومت پهلوی، تعطیل کرد و ضمن حاضر شدن در محضر علمای نجف، از آنها تقاضای همراهی کرد. به عنوان نمونه پس از دستگیری امام، همراه تعدادی از طلاب به دیدار آیت‌الله حکیم رفت: «وقتی شنیدم امام را گرفته‌اند با یک عده از طلاب رفتم برای دیدن مرحوم آیت‌الله حکیم، ایشان نجف نبودند. رفتم کربلا خدمت ایشان، دست‌شان را بوسیدم، گفتم: «آقا! امروز آقای خمینی مظهر اسلام است». گفتند: «باشد هر چه تو بگویی می‌کنم». گفتم: «اقدام کنید». ایشان بلافاصله تلگراف زدند به شاه.»

آیت‌الله طالقانی: من و امام خمینی مکتبمان قرآن و هدفمان یکی است

آقای طالقانی یک عمر در جهاد و روشنگری و ارشاد گذراند. او شخصیتی بود که از جسمی به جسمی و از رنجی به رنج دیگر در رفت و آمد بود و هیچگاه در جهاد بزرگ خود سستی و سردی نداشت... او برای اسلام به منزله حضرت ابوذر بود. زبان گویای او چون شمشیر مالک‌اشتر برنده بود و کوبنده مرگ او زودرس بود و عمر او پربرکت...

یار همیشه همراه: آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی

همگامی آیت الله مرعشی نجفی با امام از شروع نهضت تا استقرار نظام جمهوری اسلامی همراه با اوج گیری مبارزات مردم علیه استبداد و استعمار، به رهبری امام خمینی که نقطه عطف آن قیام 15 خرداد 1342 بود و همگام با سخنرای ها و اعلامیه های امام خمینی، مرعشی به عنوان یکی از پایه های مقاومت درآمد و در این حادثه از امام به دفاع پرداخت و به دستگیری وی اعتراض کرد. او با سخنرانی ها و بیانیه های شدید اللحن خواستار آزادی علما و به خصوص امام گردید

سال‌های آغازین نهضت امام خمینی(ره) از زبان دکتر حسن روحانی

در فروردین سال 1340 که آقای بروجردی فوت کردند و در طول سال 1340 امام در سطح قم و شاگردانش بیشتر مطرح بود. ولی از پاییز 1341 که ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی شروع می‌شود و مراجع وارد عمل می‌شوند، امام با قاطعیت وارد عمل می‌شود. یعنی آن زمانی که بحث مذهب‌ستیزی رژیم آشکار می‌شود مراجع وارد صحنه سیاسی می‌شوند و امام هم قاعدتاً وارد صحنه سیاسی می‌شود. در واقع آن کسی که آغازگر این ماجرا بود خود رژیم بود. اگر علیه مذهب وارد عمل نمی‌شد، امام هم قاعدتاً وارد عرصه سیاسی نمی‌شدند. اما بعد از اینکه مسئله مبارزه با دین شروع شد که البته امام این را قبلاً پیش‌بینی می‌کرد و لذا خود را برای این مبارزه آماده کرده بود، با جدیت تمام وارد مبارزه شد.

توطئه رژیم پهلوی برای انحلال حوزه‌های علمیه

حوزه‌های علمیه از دیر باز تاکنون استقلال همه‌ جانبه‌ای داشته‌اند و در همه شئون حیات خود اعم از جذب و گزینش، مواد تحصیلی، شیوه‌های آموزشی، امتحانات، تحقیقات، تبلیغات، و بالاخره معیشت و تأمین امور مادی مستقل بودند و به دور از وابستگی به حکومت‌های وقت روزگار می‌گذراندند.