بررسی کلی اصلاحات ارضی

اصلاحات ارضي تغييري است كه دولت در سيستم مالكيت و بهره‌ برداري از زمينهاي كشاورزي ايجاد مي‌كند و در نظامهاي مختلف سياسي به طرق گوناگوني صورت مي‌پذيرد. اصلاحات ارضي علاوه بر علل و عوامل اقتصادي، انگيزه‌هاي سياسي و به تبع آن پيامدهاي سياسي به دنبال دارد. در بسياري از كشورهاي جهان سوم اصلاحات ارضي به معناي گرفتن زمين از مالكين بزرگ و تقسيم آن بين كشاورزان است. اصلاحات ارضي مي‌تواند دلايل اجتماعي داشته باشد و اجراي آن منجر به فروپاشي مناسبات پوسيده و ظالمانه فئودالي شود و از طرفي ممكن است با انگيزه‌هاي سياسي صورت گيرد و قدرت تدافعي دهقانان را بالا ببرد. اما این برنامه در ایران با مشکلاتی اساسی روبرو بود

نگاهی مجدد به لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی

لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی در شرایطی به تصویب رسید كه حكومت پس از فوت‌آیت‌الله بروجردی ـ فروردین 1340ـ تصور می‌كرد نیروی روحانیت از نظر مرجعیت سیاسی رو به ضعف نهاده است. اسدالله علم لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی را در هیئت دولت به تصویب رساند . در این قانون قسم خوردن بر قرآن کریم حذف و همچنین شرط مسلمان بودن نادیده گرفته شده بود.

مواضع سیاسی آیت‌الله‌العظمی گلپایگانی (ره) در قبال اقدامات حکومت پهلوی

دولت پهلوی در اواخر دهه 30 تا اوایل دهه 40 کوشید جامعه ایران را از بافت سنتی و مذهبی خارج کرده و کشور را به سمت و سوی مدرنیزاسیون سوق دهد. اولین برنامه اصلاحی رژیم، اصلاحات ارضی بود که در زمان دولت امینی با فشار و الزام آمریکا انجام گرفت و آخرین آن، زمان دولت هویدا به عنوان فروش اقساطی زمین به کشاورزان بود. رژیم پهلوی، پس از رحلت آیت الله بروجردی(ره) به منظور کاستن توان رهبران مذهبی در ایران، به فکر انتقال نهاد مرجعیت از قم به نجف افتاد و بر این اساس، همزمان با ایجاد زمینه های مناسب برای اجرای تغییرات و اصلاحات مورد نظر آمریکا، در جهت تضعیف نهاد مرجعیت پرداخت. آیت الله گلپایگانی همسو با حرکت انقلابی امام(ره)، با سیاست های رژیم پهلوی به مخالفت پرداخت تا آنجا که توسط نیروهای امنیتی شاه چندین بار مورد حمله قرار گرفت و سختی های زیادی را متحمل شد. این مقاله شرحی است بر این مبارزات

جایگاه عاشورا در تكوین انقلاب اسلامی ایران

در طول تاریخ شیعه و پس از غیبت كبری، بسیاری از انقلابیون و عالمان دینی و متعهد، با قیام و مبارزه، احیای دین اسلام را وجهه همت خویش قرار داده­اند كه در این میان، نهضت عاشورا با توجه به ماهیت اسلام­خواهی، اصلاح ­­طلبی و ظلم ­ستیزی­ش همواره الهام­ بخش نهضتهای اسلامی و حركتهای اصلاحی بوده است. انقلاب اسلامی ایران به رهبری و زعامت امام خمینی (ره) را می­توان بارزترین و موفق­ترین انقلاب نشات گرفته از عاشورای حسینی به شمار آورد؛

شعله ها از زیر خاکستر زبانه می کشند، روزشمار محرم خونین 1342 قم ، قسمت اول

قم در محرم سال 1342، کانون شعله هایی شد که از زیر خاکستر سرکوب ساواک زبانه کشیدند و به تمام شهر ها سرایت کردند. کانون قیامی بزرگ که مبدا تغییر تاریخ شد. روزهای آغازین محرم روزهایی بود که مردم و علما برای طوفانی عظیم مهیا می شدند. به مناسبت هم زمانی با ایام عزاداری محرم، پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 42 در دو مقاله به بررسی روزهای قیام در قم و تبعات آن در کشور می پردازد که مقاله زیر شماره نخست آن است

نقش محرم در پیروزی انقلاب اسلامی

انقلاب اسلامی پدیده ای بی نظیر میان انقلابهای بزرگ دنیا به شمار می آید. عظمت آن و شكوه حضور یكپارچه مردم برای پی ریزی نظامی الهی، پیش بینی تمامی استراتژیست ها و گزارشگران جهانی و منطقه ای را بر هم زد و آنان را مجبور به كرنش در مقابل انقلاب نمود. قطعا یكی از ویژگی های اصلی انقلاب، رنگ و بوی عاشورایی آن بود كه در به هم زدن معادلات به نفع نیروهای انقلابی تاثیری بسزا داشت.

گوشه‌هایی از مبارزات و زندگانی پربرکت آیت‌الله مهدوی کنی

آیت‌الله مهدوی کنی چه در سال1342 در کسوت یک مبارز انقلابی و چه پس از پیروزی انقلاب اسلامی و جان گرفتن نظام نوپای جمهوری اسلامی همواره در خدمت انقلاب و این نظام مقدس بوده است؛ حضوری موثر که این روزها بیشتر در جایگاه ریاست مجلس خبرگان رهبری خودنمایی می‌کرد، به واقع استراتژی و اهداف انقلاب اسلامی که از سوی “مقام معظم رهبری” طراحی و ترسیم می‌شود با اندیشه و تفکر بزرگانی همچون ایشان هموارتر می‌شد، باشد که فعالان و شخصیت‌های سیاسی در مسیر ارزش‌گذاری‌ها و رسیدن به آرمان‌های پیر فرزانه انقلاب از اندیشه‌های این بزرگوار الهام گیرند. روحش شاد و راهش پررهرو باد.

بازتاب اعدام طیب حاج رضایی در شیراز

در شب روز یازدهم آبان (سال 42 ) به واسطه اعدام طیب حاج رضایی و اسماعیل حاج رضایی از بار‌فروشان میدان تره‌بار تهران که با قیام 15 خرداد همراهی نشان داده بودند، سید عبدالحسین دستغیب سخنرانی خود را که حاکی از تأثر وی بود به کوتاهی برگزار کرد. گزارشگر ساواک بسیاری از شنوندگان را افسرده و ملول توصیف می‌کند و می‌نویسد سید هاشم پسر سید عبدالحسین دستغیب زیاد اندوهناک و درهم بود، همو گزارش می‌دهد که: «چند تن از نمازخوانان بعد از ختم منبر به نماز لیلة الدفن مشغول شدند. به یکی از آنان نزدیک شدم گفت برای طیب نماز وحشت می‌خواند. گفتم لابد دیگران هم عمل شما را می‌کنند؟ جواب داد: آری.»

روزشمار قم، شماره سوم، آرامش قبل از طوفان

شهر قم بدلیل حضور مراجع، علما و روحانیون، و بویژه بدیلی حضور حضرت امام خمینی که بنیانگذار انقلاب اسلامی است، حوادث و وقایع زیادی را به خود دیده است. اعلامیه ها و سخنرانی های انقلابی از شهر قم برمی خواست و رهبران انقلابی طراز اول در قم حضور داشتند. بی جهت نیست که قم را به عنوان مرکز نشر عقاید دینی شناخته اند. حضرت امام خمینی در شهر قم قیام کردند و در قم دستگیر و زندانی شدند و از قم به ترکیه تبعید شدند. و حتی جرقه انقلاب اسلامی ایران با حادثه 19 دی قم رقم زده شد که در نهایت منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد. به دلیل اهمیتی که شهر قم در حوادث انقلابی خصوصا سالهای دهد 1340 داشت، در سلسله مقالات روزشمار انقلاب اسلامی 1341 تا 1343 قم، نگاه جامعی به حوادث سالهای مذکور قم و همچنین حوادث منتج و مرتبط با این حوادث در سراسر کشور می اندازیم. در این شماره از سلسله مقالات کم کم وارد روزهای حساس بهار 1342 می شویم و به مرور حوادث نیمه دوم فروردین و اردیبهشت 1342 در قم می پردازیم

مواضع داخلی و خارجی درباره قیام 15 خرداد

قیام گسترده و بی نظیر مردم در پانزده خرداد، نظر تمامی محافل سیاسی و اجتماعی داخل و خارج از کشور را به خودجلب کرد و هر یک از آنها بنا بر دیدگاه ها و موقعیت خود، نظر و موضعی داشتند. شناخت نظرات و جریان های مختلف به دلیل تحولات بعدی، کمک زیادی به شناخت ماهیت آنها، قدرت درک آنها از قضایا و جریانات کشور می کند، که در ذیل به پاره ای از این نظرات و مواضع پیرامون قیام تاریخی پانزده خرداد، در ابعاد داخلی و خارجی می پردازیم.