نقش‌ افراد و گروه‌ها در ترور منصور

مقاله حاضر می کوشد ارتباط عاملان ترور حسنعلی منصور با نهضت آزادی و جمعیت های موتلفه اسلامی را مورد بررسی قرار دهد. کاظم مقدم نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر بر این باور است اعضای تیم ترور نخست وزیر کاپیتولاسیون، وابستگی به نهضت آزادی داشته و از رهبران این گروه پیروی می کردند. نویسنده معتقد است: « عاملان‌ ترور منصور، هیچ‌ ارتباط‌ تشکیلاتی‌ با جمعیت‌ مؤتلفه‌ نداشته‌اند و قبلاً به‌ هیچ‌ وجه‌ عضو و مرتبط‌ با این‌ گروه‌ نبوده‌اند. »

اصلاحات ارضي ـ اصلاحات امريکايي در ايران (1342ـ 1339)

مسئله اعطاي زمين به کشاورزان يکي از اصولي بود که بعد از انقلاب کمونسيتي 1917 م در روسيه همواره از طريق احزاب کمونيست جهان مطرح مي‌شد و کوشش مي‌گرديد تا از اين طريق «کشاورزان و دهقانان رنج کشيده» کشورهاي جهان سوم به ايدئولوژي کمونيستي گرايش يابند.

بعثت همگانى

پيش از اين، مجله‏اى كه در اواخر 1342ش با نام بعثت، ارگان دانشجويان حوزه علميه قم، منتشر مى‏شد، در دو نوبت با همان عنوان و به صورت كتابى مستقل در اختيار علاقه‏مندان به تاريخ انقلاب اسلامى قرار گرفته است؛ مرتبه اول در 1376ش، با گردآورى و مقدمه على حجتى كرمانى و توسط انتشارات «سروش»، كه در آن گردآورنده در مقدمه‏اى ضمن بيان چگونگى تصميم به انتشار بعثت در هيئت كتاب به فعاليت طلاب حوزه علميه قم در آن سالها پرداخته، از برخى همكاران و نويسندگان مجله بعثت سخن به ميان آورده است.

نقش قیام ۱۵ خرداد در شکل گیری انقلاب اسلامی

با نگاهی گذرا به تاریخ معاصر ایران می توان دریافت که قیام ۱۵ خرداد ۴۲ یک جنبش منحصر به فرد بوده که با ایجاد دگرگونی ژرف اندیشانه بر مبنای فرهنگ غنی عاشورایی تأثیرات عمیق سیاسی – اجتماعی در سطح جامعه ی ایرانی به وجود آورده است که این پیامدها و تأثیرات منجر به بستر سازی جهت بروز انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ و استقرار حکومت اسلامی بر مبنای نظریه ی ولایت مطلقه فقیه گشته است.

چهارعامل نهضت انقلابی ۱۵ خرداد

بعدازکودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ که به برکناری دولت ملی مصدق وسرکوب نیروهای مذهبی مبارزمنجرشد، هریک ازاین نیروها، به نحوی ازصحنه خارج شدند.آیت الله کاشانی منزوی وخانه نشین شد ؛ گروه فداییان اسلامی،بااعدام رهبران آن متلاشی گردید؛ مرجعیت دینی شیعه نیزکه دردستان آیت الله بروجردی بود، تمایلی به مشارکت درمسایل سیاسی نداشت.بنابراین ،حدود یک دهه نیروهای مذهبی وقشرروحانی ؛ حضورفعالی درصحنه سیاسی کشورنداشتند.بارحلت آیت الله بروجردی ، شاه زمینه ی انجام اصلاحات موردنظرآمریکا را مناسب دید واصلاحات ارضی ، تغییرقانون انتخابات انجمن های ایالتی وولایتی وانقلاب سفید را درجنبه های اقتصادی ، فرهنگی ، سیاسی به مرحله عمل گذاشت.

۱۵ خرداد ۴۲ نقطه عطف تاریخ انقلاب اسلامی

این سئوال در ذهن هر مطالعه کننده در قیام دهه ۱۵ خرداد ۴۲ شکل می گیرد که چگونه شد ملتی که از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ به مدت ۱۰سال زیر سلطه دیکتاتوری شاه بود در ۱۵ خرداد ۴۲ این چنین گسترده و پرشور به پا خاست و فداکاری کرد؟

قیام ۱۵خرداد ۱۳۴۲، روند ، بازتاب و نتایج

عبدالوهاب فراتی عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در مقاله ای(که به عنوان یکی از مقالات برگزیده چهارمین همایش ملی ۱۵ خرداد برگزیده شد)به بررسی قیام ۱۵خرداد ۱۳۴۲، روند ، بازتاب و نتایج آن پرداخته است که در ادامه می آید.

تحلیل پانزده خرداد به روایت دکتر جواد منصوری ؛ در پانزده خرداد مردم برای خدا آمدند

15 خرداد یک مسئله مهم دارد و آن این بود که مردمی که به خیابان آمدند برای خدا آمدند، برای پست و مقام نیامدند،برای اسم و رسم نیامدند، برای حزب نیامدند،برای امام خمینی(ره) هم نیامدند آنها برای خدا آمدند و این نکته مهمی است. و چون برای خدا آمدند خدا هم بر خونشان این اثر را گذاشت،این نکته مهم و ظریفی است.

امام خميني از بازداشت تا آزادي

از 15 خرداد 1342 تا 15 فروردين 1343، امام خميني به مدت 10 ماه در بازداشت و حصر رژيم شاه بودند. امام اين مدت را در 5 نقطه گذراندند كه عبارتند از: زندان باشگاه افسران، زندان قصر، زندان عشرت‌آباد، منزلي متعلق به ساواك در داووديه تهران و منزل ديگري در قيطريه.

قيام 15 خرداد به روايت خبرگزاريها

گزارش زير، گاه شمار رويدادهاي شش ماهه حد فاصل دي 1341 تا خرداد 1342 است. مقطعي كه دربرگيرنده حوادث مربوط به رفراندوم «انقلاب سفيد» شاه، استعفاي امير اسدالله علم از نخست‌وزيري، قيام اسلامي 15 خرداد، بازداشت امام خميني و بازتاب اين حوادث به صورت تظاهرات گسترده مردمي عليه رژيم شاه در داخل و خارج كشور است.