تحلیل قیام مردمی 15 خرداد در پرتو مارکسیسم!

مجله فردوسی در شماره روز 21 خرداد 1342 و به دنبال سرکوب خونین قیام 15 خرداد در مطلبی با تنزل آن به شورش رعایای فقیر علیه ظلم ملاکین و اشراف! می‌نویسد:

نتوانستیم به اندازه یک جوان فُکُلی طرفدار آیت‌الله خمینی مؤثر باشیم!

[روایت دکتر فضل‌الله صلواتی از نحوه تبلیغ مرجعیت امام در اصفهان] «جوَ عمومی، بستگی بدان داشت که، علمای شهر، شاگرد کدامیک از اعاظم، بوده باشند.

دستگیری طیب

بیژن حاج محمدرضا فرزند طیب حاج‌رضایی[1] از روز دستگیری پدر چنین می‌گوید: «روز 18 خرداد [1342]، سروان طیبی همراه نیروهای کلانتری 6 در خیابان مولوی، می‌آیند سراغ پدرم و به او می‌گویند که خواهش می‌کنیم نیم ساعتی تشریف بیاورید برویم شهربانی با شما کار دارند.

اعتراض به رفتار قرون وسطایی حکومت پهلوی

امام خمینی(ره) در تاریخ سوم بهمن 1341 درباره محاصره خانه‌های آیت‌الله خوانسارى و آیت‌الله بهبهانى در تهران توسط ماموران حکومت پهلوی و اهانت به علما و روحانیون، پیامی خطاب به ملت ایران نوشتند. متن پیام چنین است:

دزدی با چراغ!

رادیو مسکو روز در 15 خرداد 1343 مطلبی به شرح زیر منتشر کرد: «شنوندگان عزیز، اخیراً روزنامه کیهان نسبت به اقدام انگلستان که با پشتیبانی ایالات متحده آمریکا ایران را به پرداخت به اصطلاح غرامت به شرکت سابق نفت انگلیس و ایران وادار می‌سازد اعتراض کرد.

امروز عزای ما 2 تا شد

[راوی: حسن اردستانی] روز پانزده خرداد مصادف با روز بنی‌اسد بود. تا قبل از تاسوعا و عاشورا همه صاحب‌عزاها همه جا برنامه داشتند، ولی روز بنی‌اسد همه تعطیل می‌کردند و به پیشوا می‌آمدند. همه برای عزاداری به تکیه‌ بازار ـ اول بازار، تکیه‌ حاج‌غلامعلی رحیمی ـ می‌رفتند.

توحش به شیوه پهلوی، دورویی به شیوه مسعودی!

رادیو صدای ملی ایران[1] در 12 خرداد 1341 مطلبی به شرح زیر منتشر کرد: «هم‌میهنان عزیز، در کشور ما در میان ایادیِ دربار هستند کسانی که آلوده به تبه‌کاری می‌باشند ولی از انسانیت و بشردوستی و وجدان دم می‌زنند، کسانی که دشمن خونیِ آزادی و مشروطیت هستند ولی به زبان، خود هواخواه قانون اساسی و دموکراسی جلوه می‌دهند.

پیراهنی به قیمت سالیان!

ساواک در گزارشی مورخ 9 خرداد 1343 می‌نویسد: «محترماً در تاریخ 8 /3 /43 ساعت 9 بعد از ظهر... آقای [ناصر] مکارم [شیرازی] منبر رفت و در سخنانش هجوم به رجال مملکت آورد که برای عروسی یک نفر از برجسته‌ترین رجال مملکت یک پیراهن در پاریس درست کرده‌اند به مبلغ 70 هزار تومان از بیت‌المال این ملت فقیر و در مسجد اصفهانی‌ها مردم را دعوت به قیام بر علیه مفاسد [کرد] و... خیلی از این حرف‌ها می‌زند.»[1]

شهید خلیل دستغیب(سربی)

خلیل دستغیب‌(سربی) 1 شهریور 1329 در آبادان به دنیا آمد. پدرش عزیز، فروشنده بود و مادرش عصمت‌الشریفه نام دشت. تا پایان دوره ابتدایی درس خواند. 16 خرداد 1342، در شیراز هنگام شرکت در تظاهرات علیه حکومت پهلوی بر اثر اصابت گلوله به سینه، شهید شد. مزار او در آرامستان دارالرحمه آبادان واقع است.

استبدادی به بلندای مجلس شورا!

رادیو پیک ایران[1] در 6 خرداد 1342 مطلبی به شرح زیر منتشر کرد: «به‌طوری که خبرگزاری آلمان‌غربی اطلاع می‌دهد شاه پس از طفره‌رفتن‌ها، این‌دست و آن‌دست کردن‌ها و بهانه تراشیدن‌ها برای به تأخیرافکندن هرچه بیشتر انتخابات، سرانجام ناگزیر شده‌است وعده تازه‌ای مبنی بر آغاز انتخابات در عرض چند هفته آینده بدهد[2].