خاطرات

خاطرات سید محمود محتشمی پور از پانزدهم خرداد 42 و روزهای پس از آن

سيّدمحمود محتشمى‏پور، سال 1309 در جنوب تهران متولد شد. پس از پايان تحصيلات ابتدايى در بازار مشغول كار شد. در سنين جوانى با فعاليتهاى نواب صفوى آشنا شد و در برخى جلسات فداييان اسلام شركت جست. پس از ترور حسنعلى منصور به دست هيئتهاى مؤتلفه دستگير و روانه زندان شد. در ماجراى مخالفت امام با انجمنهاى ايالتى و ولايتى، همراه با اعضاى هيئتهاى مؤتلفه اسلامى به توزيع اعلاميه‏هاى امام خمينى پرداخت و دستگير شد. پس از هجرت امام خمينى به نوفل لوشاتو فرانسه، به آنجا رفت و مدتى در امر پذيرايى ميهمانان حضرت امام و انتظامات محل، فعاليت نمود. آقاى محتشمى‏پور، پس از پيروزى انقلاب اسلامى به مدت چند سال در هيئت امناى بنياد شهيد انقلاب اسلامى عضويت داشت و از سال 1367 به بعد در مغازه خويش به كسب و كار مشغول است. خاطرات آقاى محتشمى‏پور در تاريخ 3 خرداد 1372 ضبط شده است.

بازگشت به تهران 1342 با خاطرات غلامعلی حداد عادل

آقای غلامعلی حداد عادل پنجمین رییس مجلس شورای اسلامی ایران و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام جمهوری اسلامی است. وی دومین رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران بود که در اواخر دوران ریاستش بر این فرهنگستان به ریاست مجلس شورای اسلامی نیز انتخاب شد و در سال 1387 مجدداً برای ریاست این فرهنگستان برگزیده شد. او همچنین عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است. اما غلامعلی حداد عادل خاطراتی خوب و به یاد ماندنی از 15 خرداد 1342 دارد. دوران تحصيل وى در مدارس تهران هنگامى به انتها مى‏رسد كه قيام اسلامى پانزدهم خرداد در حال شكل‏گيرى بود، او در آن روزها هم‏پاى بسيارى از هم‏سن و سالان خود در برخى تظاهرات شركت مى‏كرد. در ادامه نگاهی می اندازیم به این خاطرات

خاطرات آیت‌الله شیخ علی موحد از روزهای خونین خرداد

آيت‌الله شيخ علي موحد در سال 1325 هـ .ش برابر با 1365ق در خانواده‌اي اهل علم در شيراز به دنيا آمد. وي تحصیلات دروس علمیه را از مدرسه باباخان آغاز کرد و دروس مقدمات و سطح را نزد پدر بزرگوارش آيت‌الله شيخ محمدعلي موحد فرا گرفت. سپس براي تكميل دروس راهي حوزه علميه قم گرديد و از محضر بزرگاني چون حضرات آيات: ناصر مكارم شيرازي و حسين نوري همداني بخشي ديگر از دروس سطح را آموخت. آنگاه در دروس خارج فقه و اصول شركت كرد و از محضر آيات عظام: امام خميني، ميرزا هاشم آملي و سيد محمدكاظم شريعتمداري بهره‌ها برد. وي پيش از پيروزي انقلاب از جمله ياوران امام خميني(ره) بود و در مبارزه عليه طاغوت فعاليتي مستمر داشت. آيت‌الله موحد پس از پيروزي انقلاب اسلامي به عضويت مجلس خبرگان رهبري درآمد. وي در مدت اقامتش در شيراز از فعاليت‌هاي فرهنگي و اجتماعي غافل نبود كه تأسيس دانشگاه شيراز، مسئولیت حوزه نمايندگي ولي فقيه در سازمان جهادكشاورزي فارس و مسئولیت كميته روستائي و عشايري دهه فجر انقلاب اسلامي از آن جمله است. در ادامه نگاهی می اندازیم به خاطرات وی از روزهای 15 و 16 خرداد شیراز که در مصاحبه با ایشان در سال 1372 ضبط شده است.

جلال آل احمد و پیش بینی انقلاب اسلامی ایران در دهه‌های 1330 و 1340

علی دهباشی، منتقد ادبی و سردبیر مجله بخارا، جلال آل احمد را تنها روشنفکری در دهه‌های 30 و 40 کشور دانست که قدرت تحلیل داشت و توانست تشخیص دهد که انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) اتفاق خواهد افتاد. وی این گفته ها را ضمن بیان خاطراتی، در روز دوم اردیبهشت ماه 1393 و در مراسم اکران فیلم مستند (نویسنده بودن) اثر مصطفی آل احمد بیان داشت که ادامه مطلب شرحی است بر این گفته ها و خاطرات

گفتگو با آقای علی‌اکبری، از شاهدان حماسه پانزده خرداد ورامین

آقای علی اکبری از جمله افرادی بود که اعلامیه‌های رسیده از قم را در ورامین پخش می‌کرد. او صاحب مغازه و کسب و از دوستان شهید معصوم شاهی- از شهدای 15 خرداد ورامین - و از شاهدان عینی و افراد مطلع وقایع روز 15 خرداد ورامین است. متاسفانه پایگاه 15 خرداد تصویری از ایشان در دست نداشت تا به خوانندگان ارائه دهد. از این رو از خوانندگان مطلب و اهالی ورامین خواهشمندیم در صورت داشتن تصویری از ایشان، ما را در جریان قرار دهند. در ادامه خاطرات ایشان از روز پانزدهم خرداد 1342 را مرور می کنیم.

جلوه ای دیگر از 15 خرداد تبریز، گفتگو با حجت الاسلام وحدت نیا

حجت‏الاسلام محمود وحدت‏نيا فرزند حجت‏الاسلام والمسلمين حاج ميرزا ابراهيم سال 1312 ش، در تبريز، متولد شد.پس از طى مقدمات در سالهاى حدود 28 ـ 1327 ش به قم مشرف شد و تحت‏نظر و الطاف آيت‏اللّه آقاى سيدحسين قاضى و حجت‏الاسلام والمسلمين آقاى حاج ميرزا حسن تيلى قرار گرفت. در تفسير، اصول فقه و فلسفه از محضر حجج و آيات، آقايان امام موسى صدر، برادرشان آقا رضا صدر، شبيرى زنجانى (زاهدى) نورى، مجاهد تبريزى، ايوقى منجمى، موسوى اردبيلى، سبحانى، مستنبط غروى بهره گرفت. خارج فقه را از آقاى شريعتمدارى آموخت. پس از شهادت گروهى از اعضاى فداييان اسلام، به تبريز رفت و در آنجا سكنى گزيد. در اعتراض به رفراندوم ششم بهمن 41، دستگير و به زندان قزل‏قلعه اعزام شد. در 15 خرداد 1342 همراه آقايان اهرى و بكايى به كاروان زندانيان در عشرت‏آباد پيوست.در هجده رجب همان سال، همراه با علماى تبريز دستگير و در ساواك تبريز زندانى شد.

آیت‌الله عبدالرحیم ربانی شیرازی و پانزدهم خرداد شیراز به روایت فرزندشان آیت‌الله محمد هادی ربانی شیرازی

آيت الله حاج شيخ عبدالرحیم رباني شيرازي در سال 1301 در شيراز متولد شد ، وي در سال 1327 براي تكميل مباني علمي خود به قم رفت و محضر اساتيدي چون مرحوم آيت الله سيد محمد محقق داماد و مرحوم يزدي را درك كرد و فقه و اصول را فرا گرفت . آيت الله رباني شيرازي در طول مبارزات سياسي خود عليه رژيم شاه بيش از ده بار زنداني شد . آخرين بار در ماه مبارك رمضان سال 57 پس از سخنراني در شيراز دستگير شد و به زندان افتاد . ايشان پس از انقلاب اسلامي نماينده حضرت امام در استان فارس شد و نيز به عضويت شوراي نگهبان درآمد . وي در هفدهم اسفند ماه ۱۳۶۰ هنگام عزيمت به تهران براي شركت در جلسه شوراي نگهبان بر اثر واژگون شدن خودرو در گذشت و به ديار باقي شتافت . بنا بر نقش پر اهمیتی که ایشان در حوادث 15 خرداد شیراز رقم زدند، به مرور خاطرات آن مرحوم از زبان فرزندشان، آیت الله محمد هادی ربانی شیرازی می پردازیم.

پانزدهم خرداد تبریز به روایت حجت‌الاسلام سید مهدی امینی محرر (دروازه ای)

حجت‏الاسلام والمسلمين سيدمهدى امينى محرّر، مشهور به دروازه‏اى، فرزند آيت‏اللّه حاج سيدابراهيم موسوى دروازه‏اى در بهمن 1313، در تبريز، متولد شد.پس از بهره‏گيرى از دروس اساتيدى چون: حاج شيخ على‏اكبر اهرى، پدرشان، آيت‏اللّه سيدمهدى انگجى، آيت‏اللّه مفيد طباطبايى، آيت‏اللّه بادكوبه‏اى و آيت‏اللّه مستنبط غروى، در 1333 ش راهى قم شد و تا 1340 ش، به تحصيل كفايه و فقه و اصول در محضر اساتيد بزرگى مانند: آيت‏اللّه حاج ميرزا احمد شربيانى، آيت‏اللّه سلطانى طباطبايى، آيت‏اللّه بروجردى و امام خمينى پرداخت. پس از فوت پدر در 1340 ش، به تبريز بازگشت. در 1342 ش، به دليل همگامى با نهضت امام خمينى دستگير شد و بيش از شش ماه در زندان به‏سر برد. آنچه در پى مى‏آيد، حاصل گفتگويى است كه در تاريخهاى 13 تير و 13 مرداد 1372 در منزل ايشان صورت گرفته است.

واقعه 15 خرداد از منظر سپهبد مبصّر

با وجود گذشت 50 سال از واقعه قیام 15 خرداد 1342 و به رغم نگارش كتابها و مقالات چندی درباره این خیزش مردمی، همچنان ابعاد گوناگون این رخداد به طور شایسته واكاوی نشده است. در این نوشته برخلاف تحلیلهای مرسوم، از منظر یكی از عوامل سركوب قیام به این رویداد نگریسته می‏شود. حدود ده سال پیش انتشارات كتاب ایران بخشهایی از خاطرات سپهبد محسن مبصر را منتشر كرد. در این میان مطالعه و بررسی گزیده‎ای از یادمانده های مبصر كه به اتفاقات و ماجرای 15 خرداد اختصاص دارد، جالب است؛ به ویژه آنكه توجه داشته باشیم مبصر در آن هنگامه از سوی نصیری، رئیس شهربانی، عهده ‎دار سركوب قیام شد. به عبارت دیگر مسئولیت حفظ نظم و پیشگیری از شورش در قم به او محول گردید. مبصر در آن ایام معاون انتظامی شهربانی بود.

پانزدهم خرداد شیراز و شهادت شهید خلیل دستغیب از زبان چند تن از نزدیکان

"خلیل دستغیب" و‌‌ "اسدالله پروا" دو نام پرآوازه در میان شهدا و علمداران شهیدان استان فارس در مسیر پرفراز و نشیب انقلاب اسلامی ایران به‌شمار می‌روند، دو جوانی كه تاریخ شهادت آنان شانزدهم خردادماه 42 یعنی یك‌روز پس از اولین جرقه رسمی انقلاب در ایران‌زمین است. در این مقاله ابتدا نگاهی به خاطره شهادت شهید خلیل دستغیب می اندازیم که از زبان چند تن از نزدیکان تعریف شده است.
2
...
© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.