کتاب و نشریه

امام خمینی(ره) از نگاه آیت‌‏الله کریمی

الهام صالح



هر یک از افرادی که مدتی در کنار امام خمینی(ره) بوده‌‏اند، یا با ایشان برخورد داشته‌‏اند، خاطراتی از شخصیت ایشان را در ذهن دارند. آیت‌ا‏لله سید جعفر کریمی، یکی از این افراد است که بیست‌‌وپنج سال در کنار امام بوده و خاطرات خود را از این آشنایی در کتابی با عنوان «بیست‌‌وپنج سال در کنار امام راحل» بیان کرده است.

آیت‌‏الله کریمی در روستایی به نام دیوکلا از توابع شهرستان بابل در خانواده‌‏ای مذهبی به دنیا آمد. در 6 سالگی برای آموزش روخوانی قرآن کریم به مکتب‌‏خانه رفت. در مهر سال 1321 نیز به مکتب‌‏خانه مرحوم حجت‌‏الاسلام سید محمود موحدی رفت تا روخوانی قرآن کریم و بعضی ادعیه را تکمیل کند و به تمرین خط و خواندن کتاب‌‏های فارسی و بخشی از جامع‌‏المقدمات بپردازد. در سال 1323 هم توسط پدرش به حوزه علمیه بابل در مدرسه علمیه مولا فرستاده شد.

آیت‌‏الله کریمی در کتاب «بیست‌‌وپنج سال در کنار امام راحل»، به موضوع‌‌های مختلفی می‌‏پردازد که مبارزه رضاخان علیه دین، آغازگر این مطالب است. مطالب کتاب با موضوع‌‌ها و عنوان‌‌هایی مانند «احیای حوزه‌‏های دینی پس از رفتن رضاخان»، «آیت‌‏الله بروجردی و ریاست حوزه»، «آیت‌‏الله کاشانی و ملی شدن نفت»، «کودتای 28 مرداد» و «اجازه اجتهاد و امور حسبیه» ادامه می‌‏یابد تا به موضوع‌‌هایی می‌‏رسد که به صورت مستقیم به برنامه‌‏ها و فعالیت‌‏های امام خمینی(ره) اختصاص دارد.

راوی این کتاب، ضمن اشاره به نخستین آشنایی‌‏اش با ایشان در شهر کاظمین، نمونه‌‏هایی از زهد و اخلاق امام را بازگو می‏کند: «یک نمونه خیلی کوچک ایشان این بود که اگر در اتاق مشغول مطالعه بودند و احیانا کسی در می‏زد و کسی نبود که در را باز کند، خود ایشان قدم رنجه می‌‏فرمودند و در را باز می‌‏کردند. در این وقت، می‌‏شد که چراغ روشن بود. همین مقدار که برای چند قدم بیرون می‌‏آمدند، چراغ را خاموش می‌‏کردند. وقتی برمی‌‏گشتند دوباره آن را روشن می‌‏کردند. این شاید چند ثانیه می‌‏شد، اما امام رعایت می‌‏کرد.»

آیت‎‏الله کریمی در کتاب «بیست‌‌وپنج سال در کنار امام راحل»، به ویژگی‌‏های شخصیتی امام در برخورد با اعضای خانواده و افراد دیگر می‌‏پردازد: «ایشان نسبت به فرزندان و داخل زندگی‌‌اش چنین نبود که اگر ولی نعمت آنهاست، به آنان امر و نهی کند که کجا بروند کجا نروند، یا چه بکنند چه نکنند، با کی تماس داشته باش یا با کی تماس نداشته باش، یک چنین چیزی نبود. بلکه در حد ادای تکلیف شرعی احترام خاص برای فرزندانش قائل بود. با فرزندان به نحو محترمانه‌‏ای برخورد می‌‏کرد.»

در کنار ویژگی‌‏های شخصیتی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، وقایع تاریخی نیز نقل می‌‏شود که واقعه مدرسه فیضیه قم یکی از همین وقایع به شمار می‌‏رود: «داستان این بود که عده‌‏ای از ساواکی‌‏ها در لباس کشاورز و کارگر به منزل امام که روضه بود آمده بودند و با شعار صلوات و شعارهای دیگر قصد داشتند روضه را به هم بزنند. امام با پرخاشگری فرمود: اگر نمی‌‏گذارید من این جا حرف‌‏های خودم را بزنم، به صحن خواهم رفت و مردم را علیه شما بسیج می‌‏کنم. آنان چون قیافه جدی امام را دیده بودند، برای آن که ماجرا به میان مردم کشانده نشود و در عین حال کوشش داشتند که روحانیت را منعزل از مردم نگه دارند تا مبادا به صورت بلوای عمومی شهر قم دربیاید، از آن جا دست کشیدند و این بلوا را در مدرسه فیضیه پیاده کردند.»

اغلب اتفاق‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در این کتاب روایت می‌‏شود. در یکی از همین مطالب درباره علت تبعید امام خمینی(ره) به ترکیه چنین توضیح داده شده است: «در ترکیه لائیک صدای امام هیچ انعکاسی نداشت، بنابراین امام به هیچ روی مصلحت ندیدند که در آنجا حرکتی داشته باشند یا تلاش کنند صدایشان به مردم برسد. اصولا مردم ترکیه در وضعیت دینی، اجتماعی و فرهنگی آن چنانی نبودند که بتوانند واکنشی نسبت به چنین ندایی بدهند.»

همچنین علت مهاجرت امام از عراق به پاریس نیز توسط راوی کتاب شرح داده می‌‏شود: «دولت بعث رسما پیام برای امام فرستاد که حق هیچ گونه اقدام سیاسی علیه دولت ایران را ندارد. امام نیز متقابلا اعلام کرد: «من آنچه را که وظیفه شرعی خود می‌‏دانم انجام می‌‏دهم و از پای نخواهم نشست. مقابله من با حکومت شاه بر اساس تکلیف الهی است که احساس کرده‌ام.» به دنبال این موضع گیری حکومت عراق علیه امام، اطراف خانه امام محاصره شد، به طوری که امام متجاوز از یک ماه از خانه بیرون نیامد و به کسی هم اجازه داده نمی‌‏شد که به خانه ایشان تردد کند.»

آیت‌‏الله کریمی همچنین موضوع‌‌هایی مانند «موضع دولت عراق در انتقال امام به نجف»، «شیفتگان امام در نجف»، «رژیم بعثی و کنترل امام»، «درباره مرحوم آیت‌‏الله حاج آقا مصطفی خمینی» و «کیفیت خروج امام از عراق» را بیان می‌‏کند. قسمت اعظم این کتاب که عنوانی ابتدایی برای آن انتخاب شده، درباره رویدادهای پیش از انقلاب است و اتفاق‌‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی فقط حدود 40 صفحه (از 238 صفحه) از آن را به خود اختصاص داده است که «بیماری امام راحل»، «انتخاب آیت‌‏الله خامنه‌‏ای برای رهبری» و «نعمت انقلاب اسلامی» برخی از این موضوع‌‌ها و عنوان‌‌های این قطعه را شامل می‌‏شود.
کتاب «بیست‌‌وپنج سال در کنار امام راحل»، بخش مجموعه تصاویر و اسناد را نیز داراست که تصاویر آن عکس‌‏هایی از آیت‌‏الله کریمی در کنار افراد دیگر را شامل می‌‏شود. بخش اسناد نیز درباره موضوع‌‌هایی مانند انتصاب‌‏های آیت‌‏الله کریمی و اجازه اجتهاد وی است.

عنوان کتاب، این ذهنیت را ایجاد می‌‏کند که خاطراتی جزیی‌‏تر از بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در آن روایت شده، اما متن کتاب بیشتر دارای کلی‌‏گویی است و انتظاری را که مخاطب دارد، برآورده نمی‌‏کند.

بیست‌و پنج سال در کنار امام راحل: خاطرات حضرت آیت‌‏الله سید جعفر کریمی، تدوین: رسول جعفریان، قم، نشر مورخ، 1387

 



 
تعداد بازدید: 2402



آرشیو کتاب و نشریه

نظر شما

 
نام:
ایمیل:
نظر:
تصویر امنیتی:

جدیدترین مطالب

پربازدیدها

© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.