پانزده خرداد که ما مردان با اراده ای را از دست دادیم و جوانانی از دست ملت ما رفت، نقطه عطفی در تاریخ و مبدا این نهضت است . آنها که در پانزده خرداد قیام کردند، قیام مردانه کردند و در مقابل دژخیمان نه گفتند و به شهادت رسیدند، آنها مبدا این نهضت عظیم شدند .
امام خمینی(ره) روز چهارم آبان 1343 با ایراد سخنرانی کوبندهای، از تصویب لایحه کاپیتولاسیون توسط حکومت پهلوی انتقاد کردند. ساواک در 13 آبان همان سال ایشان را به ترکیه تبعید کرد. مدتی بعد فرزند ارشد امام، آیتالله سید مصطفی خمینی نیز تبعید شد.
این نهضت آخری هم که منتهی شد به 15 خرداد و اینهمه کشته دادند مردم، این هم در صف اولش اهل علم بودند. علما بودند؛ تا حالا هم دنبالهاش کشیده شدهاست تا حالا هم آنکه بیشتر هیاهو میکند بازاهل علم است. البته دانشگاهی هم حالا داخل است، آنها هم داخلند؛ سایر مردم هم به تبعیت علما میرفتند نه به تبعیت دیگران.
امام خمینی(ره) اول اردیبهشت 1342 در پیامی خطاب به طلاب اعزام شده به سربازی بیان کردند: «رسالت سنگین شما به عنوان سربازان امام زمان(عج) روشن ساختن و آگاه کردن سربازان و درجهدارانی است که با آنان سر و کار دارید.» متن پیام ایشان چنین است:
امام خمینی(ره) در روز بیستودوم اسفند 1341 با انتشار پیام و نامهای از قم، با علما و روحانیون و ملت ایران سخن گفتند. پیام ایشان، با موضوع اعتراض به زیر پاگذاشتن احکام ضروری اسلام و قرآن و خطاب به ملت ایران چنین بود:
امام خمینی(ره) 29 اسفند 1341 در مسجد اعظم شهر قم و در جمع روحانیون، طلاب و اهالی شهر، درباره توطئههای استعمار بر ضد اسلام و مسئولیت سنگین عالمان دینی سخنرانی کردند. متن سخنان ایشان چنین است:
امام خمینی(ره) در تیر ماه 1343 طی پیامی به ملت ایران از تسلط اشغالگران فلسطین و عمال آن بر بسیاری از شئون حساس مملکت و قبضه نمودن اقتصادیات آن، به کمک حکومت پهلوی اظهار تاسف کردند. متن پیام ایشان چنین است:
امام خمینی(ره) چهارم آبان 1343 در پیامی به علما، روحانیون و اقشار ملت مسلمان ایران، مخالفت خود را با لایحه کاپیتولاسیون اعلام کرده و از عموم مردم خواستند تا در مخالفت با آن با یکدیگر متفق شده، علیه آن قیام نمایند. متن پیام ایشان چنین است: