کتاب و نشریه

قیام 15 خرداد 1342

کتاب قیام 15 خرداد 1342، نوشته جواد منصوری، از جمله کتابهایی است که در آن تلاش شده حادثه 15 خرداد به همراه زمینه‌ها و پس‌آمدهای آن در شکل‌گیری انقلاب اسلامی تحت کاوش قرار گیرد. نویسنده برای حصول این هدف تحقیقات خود را از کودتای 28 مرداد 1332 آغاز کرده و براساس روند فعلی تاریخ حوادث، قدم به قدم به جلو آمده است. او کتاب را به سه بخش اصلی تقسیم کرده است: زمینه‌های قیام 15 خرداد، قیام 15 خرداد و تداوم قیام

پانزده خرداد از دیدگاه امام خمینی

کتاب پانزده خرداد از دیدگاه امام خمینی شامل چهار سخنرانی و یک بیانیه از حضرت امام خمینی به مناسبت 15 خرداد 1342 در سالهای 42 تا 59 است که واحد انتشارات سازمان فجر اسلام آن را در 64 صفحه در خرداد 1360 به چاپ رسانده است. بخش اول کتاب به سخنرانی امام خمینی در 15 خرداد 1342 اختصاص دارد و بخش دوم به سخنرانی امام در 15 خرداد سال 1357 پرداخته است.

خاطرات 15 خرداد

مجموعه يازده جلدي خاطرات 15 خرداد گنجينه‌اي گرانبها و منحصربه‌فرد پيرامون قطعه‌اي از تاريخ خونبار كشورمان،‌ يعني 15 خرداد 1342 است و در واقع تاريخ شفاهي آن قيام به شمار مي‌رود. اين مجموعه حاوي بخشي از 530 ساعت مصاحبه به روش ويديويي است كه در سالهاي 1371 تا 1375 در جريان طرح بزرگ 15 خرداد با شاهدان عيني قيام 15 خرداد و نيز رجال و شخصيت‌هاي علمي،‌ سياسي،‌ مذهبي و صاحبنظران و نويسندگان و مورخان انجام شده است. بسياري از مصاحبه‌ها در دفتر ادبيات انقلاب اسلامي از نوار پياده شد و پس از بازنويسي، تدوين، تبويب، مستندسازي و ويراستاري به چاپ رسيد.

نقش روحانیت در قیام 15 خرداد

در دوران نهضت اسلامی همواره در کنار امام خمینی که هدایت مبارزه علیه رژیم پهلوی را برعهده داشت روحانیون زیادی هم بودند که با ایشان از نهضت 15 خرداد تا پیروزی در 22 بهمن و سالها پس از آن همراه و هم‌قدم بودند. حضور فعال روحانیون تهران و شهرستانها بر گستردگی قیام و تأثیرگذاری آن افزوده و موفقیت رژیم را در سرکوبی کامل مخالفان و مخالفتها به تأخیر می‌‌انداخت. تلاش این قشر مذهبی جامعه که مورد حمایت عامه مردم بودند و تأکید بر مواضع دین مدارانه‌شان آنان را دچار مخاطرات زیادی می‌‌کرد و سازمان اطلاعات و امنیت کشور اقدامات گسترده‌ای را برای شناسایی و دستگیری مخالفان به ویژه روحانیون انجام می‌‌داد، هر یک از آنان پرونده‌های سنگینی در ادارات ساواک داشتند.

یادداشت های زندان

یادداشت‌های زندان عنوان کتابی است که مرتضی شریف آبادی تدوین کرده و توسط موزه عبرت چاپ ومنتشر شده است. شریف‌آبادی درپیش گفتارشرح می دهد که درمراجعه به پرونده بازداشت‌شدگان پانزده خرداد 1342 متوجه می شود: «رژیم شاه اقدام به دستگیری گسترده علما و روحانیونی نمود که دراین ماجرا دستی برآتش داشتند. مأمورین انتظامی پس ازدستگیری، آنها را روانه ساواک نموده، درآنجا پس از بازجویی و تشکیل پرونده، با صدورقراربازپرس نظامی روانه زندان های قزل قلعه، پادگان عشرت آباد، پادگان بی سیم و زندان موقت شهربانی گردیدند. بیش از هفتاد تن از فضلا، طلاب و اندیشمندان حوزه در زندان موقت شهربانی بازداشت شدند. به درخواست زندانیان برای هریک ازآنان دفترچه یادداشتی تهیه شد. برخی ازآنان فرصت را غنیمت شمرده از بزرگان هم بند خود تقاضا نمودند که مطلبی را به عنوان خاطره زندان برای آنها بنویسند. هنگام آزادی، مأمورین زندان ضمن تفتیش وسایل و ملزومات زندانیان به وجود دست نوشته ها پی برده، همه را از دفترچه ها جدا کرده و به پرونده های انفرادی افراد ضمیمه نمودند.»

گزارشی از حماسه پانزده خرداد در اصفهان به روایت خاطرات

کتاب «حماسه پانزده خرداد در اصفهان به روایت خاطرات» کوشیده است رخدادهای مهم اصفهان را در دورة زمانی 1332 تا 15 خرداد 1342 مورد بررسی و تحلیل قرار داده، اطلاعات تازه‌ای ارائه دهد. در این کتاب تدوین‌گر، در تبیین و تشریح هر رخدادی به روایت راویان ناظر همان رخداد استناد نموده و سعی کرده هر گوشه از هر رخدادی را با روایات یک یا چند شاهد عینی آن رویداد تبیین نماید.

گزارش یک طرح

این کتاب گزارشی است از تلاش های علی باقری در تدوین خاطرات 15 خرداد. علی باقری چندین سال برای مصاحبه تحقیق و تدوین این مجموعه خاطرات 5 خرداد زحمت کشید. چند سال بعد دفتر ادبیات و انقلاب اسلامی که ناشر این مجموعه خاطرات بود تصمیم گرفت گزارش این تلاشها را مکتوب و منتشر کند. "گزارش یک طرح" شرحی است از این همت.

قيام خونين پانزده خرداد 42 به روايت اسناد

دهنوي در سخن آغازين نگاه کوتاهي به فاصله زماني 28مرداد32 تا 15 خرداد42 مياندازد و به بررسي وقايع ايران بعد کودتاي آمريکايي ـ انگليسي که منجر به استقرار نظام ديکتاتوري و وابستگي هرچه بيشتر سياسي و اقتصادي ايران به غرب شد پرداخته و در نهايت به اين نتيجه ميرسد که برنامه حاکميت براي اصلاحات چيزي جز فقر و نابرابري براي جامعه نبود. اما اينها باعث نشد که ملت از مبارزه خود دست بردارد. اين کتاب فهرست اسامي بسياري از دستگير شدگان ، مجروحان و کشته شدگان خرداد ماه را آورده است. علاوه بر این اين کتاب مشحون از عکس هاي گوياست و از روي اين تصاوير ميتوان به شور و علاقه مردم در مبارزات پي برد و جوانان و دانشجويان با در دست داشتن عکسهاي امام خميني نفرت خودشان را از اقدامات سرکوبگرانه رزيم نشان دادند.

قیام 15 خرداد به روایت اسناد

اگرچه در حوزه مطالعات تاريخي‌، بويژه تاريخ معاصر ايران‌، خلاء وجود اسناد، يكي از نخستين علل استنكاف تاريخ‌نگاران از روي آوري به آن است‌، اما خسّت مراكز اسنادي و صاحبان اسناد خصوصي و نداشتن بايگاني هاي مجهز و رايانه‌اي براي استفاده از اسناد در داخل كشور، از ديگر دلايل اين روي‌گرداني است‌. براي پر كردن آن خلاء يادشده و نيز بازنمايي مشاركت گروههاي سياسي‌، شش جلد كتاب زير عنوان قيام پانزده خرداد به روايت اسناد ساواك تدوين و منتشر شد و نشان داد كه تنها مرجعيت شيعه‌، با پيشگامي امام خميني و حمايتهاي مردمي بود كه موجد اين واقعه تاريخي شد و مشاركت گروهها صرفاً با قرار گرفتن در مسير امواج مردمي خودنمايي كرده است‌. اين مجموعة شش جلدي هر يك با عنوان جداگانه‌اي به چاپ رسيده است‌: زمينه‌ها، فيضيه‌، زندان‌، حصر، آزادي‌، تبعيد.

روحانیت و پانزده خرداد

کتاب «روحانیت و پانزده خرداد » به مناسبت هفتمین سالگرد 15 خرداد توسط انجمن اسلامی دانشجویان ایران در آمریکا و کانادا تالیف و در سال 1349 منتشر شد این کتاب در حدود 80 صفحه حجم دارد که از اینجا مشخص می­شود که مطالب فشرده و مختصر است. محل انتشار این کتاب دقیقا مشخص نیست و ظاهر آن نشان می­دهد که چاپ آن از کیفیت پایینی برخوردار است و به کتابهای که به صورت مخفیانه و زیر زمینی کپی می­شدند تشابه زیادی دارد.
...
21
© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.