ادب و هنر

نقاشی: «فیضیه» - اثری فیگوراتیو از قیام 15 خرداد

مطالعه تاریخ هنر نشان می دهد که اتفاقات اجتماعی یکی از موارد مهمی است که تغییر و تحول بنیادین در آثار هنری ایجاد می کند. انقلاب اسلامی ایران با تغییر و تحول بنیادینی که در اساس جامعه به وجود آورد و هنرمند انقلاب در راستای ایدئولوژی انقلاب و تبلیغ آرمانها و شعارهای انقلاب به ایجاد اثر پرداختند. 15 خرداد 1342 به عنوان بستری که زمینه ساز انقلاب اسلامی شد، یکی از اتفاقاتی است که توجه هنرمندان انقلاب را به خود جلب کرده است. «فیضیه» اثر حبیب الله صادقی از جمله آثاری است که به این واقعه تاریخی می پردازد.

نقاشی صبح پانزدهم خرداد

نقاشی «صبح 15 خرداد»، اثر دکتر مرتضی گودرزی به فاصله حدود 8 سال (از 1357 تا 1365) بعد از انقلاب کار شده. در واقع اثر به بازخوانی تاریخ 15 خرداد اشاره می‌کند که چگونه این اتفاق تاریخی و این نهضتی که حضرت امام شروع کرد، به جریان انقلاب و پیروزی آن وصل شد. در واقع آن پیش‌بینی‌ای که حضرت امام در لابلای سخنرانی‌های خودشان در آن تاریخ می‌کرد؛ که فرزندان من و فرزندان انقلاب در گهواره‌ها و در دامان مادران آنها هستند و خیلی‌ها شاید متوجه عمق این مطلب نبودند، به منصه ظهور رسیدن این بیان را هنرمند در این اثر عرضه کرده است.

ریشه در ریشه

گرامی‌داشت 15 خرداد و سه شعر در رثای امام خمینی(ره)

مخمس "رهبر آزادگان" سروده مرحوم شفق به مناسبت آزادی امام خمینی و بازگشت ایشان به قم

مخمس "رهبر آزادگان" به همراه دو قطعه شعر دیگر به مناسبت آزادی امام خمینی و در لحظه بازگشت ایشان به قم در جزوه ای پانزده برگی انتشار یافت. محمد حسین بهجتی(شفق) این اشعار را سروده بود.

شعری از محمدعلی صاعد پیرامون قیام 15 خرداد

محمد علی صاعد از دوستان و نزدیکان مهندس میر محمد صادقی بود. صادقی که از فعالان جبهه ملی به شمار می‌رفت در نخستین روزهای پس از قیام 15 خرداد از صاعد خواست شعری پیرامون این رخداد تاریخی بسراید. صادقی درباره این شعر چنین روایت کرده است: «من در آن وقت، آن شعر را در اعلامیه، گنجاندم و به محمدعلی صاعد شاعر این شعر، قول دادم، که اگر مرا تکه تکه هم بکنند، هرگز اسم تو را نخواهم برد. وقتی که، مرا دستگیر کردند، از من درباره سراینده این شعر پرسیدند و من گفتم: خودم هستم.»

شعری از محمدعلی مردانی در توصیف قیام پانزده خرداد

محمدعلی مردانی، پنجم مهرماه سال 1301 در روستای آشمسیان سادات از توابع شهرستان خمین متولد شد. او که از کودکى به شعر علاقه و ذوق و قریحه شاعرى داشت، از اراک به تهران آمد و به انجمن‏هاى ادبى راه یافت. استاد محمدعلی مردانی در قطعه شعری قیام پانزده خرداد را اين گونه توصيف كرده است: آن روز صبح مردم نستوه نامدار از گوشه و كنار پير و جوان و مرد و زن از خرد و از كبار

"پردگی بامداد" قصیده ای زیبا از مهرداد اوستا در اعتراض به تبعید امام خمینی

استاد محمدرضا رحمانی که بعدها به مهرداد اوستا معروف شد، در سال 1308 در خانواده ای اهل شعر و ادب در شهر بروجرد دیده به جهان گشود. پدرش، محمدصادق از شاعران معاصر و پدر مادرش حاج روخا محمد متخلص به رعنا، شاعری بسیار خوش ذوق و توانا بود. محمدرضا پس از پایان دوره ابتدایی در زادگاهش، از دبیرستانی شبانه در تهران دیپلم ادبی گرفت. وی سپس موفق به دریافت مدرک لیسانس در رشته معقول و منقول و فوق لیسانس در رشته فلسفه گردید. اوستا، تحقیق و نوشتن را از همان سال های جوانی آغاز کرد و توانست در 22 سالگی، تصحیح دیوان سلمان ساوجی را بر عهده گیرد. وی افزون بر ادبیات فارسی و عربی، با ادبیات جهانی نیز آشنایی داشت. شاعر توانای معاصر پس از پیمودن راهی طولانی در مسیر شعر و ادب پارسی، بعد از ظهر روز سه شنبه 17 اردی بهشت سال 1370 در 62 سالگی به هنگام تصحیح یک قطعه شعر، بر اثر سکته قلبی به خانه ابدی کوچ کرد.

مثنوی بهار امید به مناسبت آزادی امام خمینی و بازگشت ایشان به قم

این مثنوی به همراه دو قطعه شعر دیگر به مناسبت آزادی امام خمینی و در لحظه بازگشت ایشان به قم در جزوه ای پانزده برگی انتشار یافت. محمد حسین بهجتی(شفق) این اشعار را سروده بود.

برگی از باغ

داستان برگی از باغ، داستان دختر جوانی است كه در واقعه پانزده خرداد، مادر و برادرش از خانه به قصد تظاهرات خارج می شوند و هرگز باز نمی گردند. دختر سالها بعد به طور اتفاقی عكس برادر را در یك مجله می بیند و او را می شناسد و در جستجوی یافتن او پیش خانواده ای می رود كه برادرش را نگهداری كرده اند.

بازتاب نهضت خرداد در ادب مقاومت خراسان

شعر خراسان از دیر باز چونان آیینه‌ای، فراز و نشیب‌های زندگی اجتماعی مردمان سرزمین خاوران را در خود منعکس کرده است و نهضت 15 خرداد سال 1342 نیز بازتاب ویژه‌ای در اشعار شاعران خراسان داشته است. از آنجا که مشهد از کانونهای اصلی قیام 1342 بود، شعرای مبارز خراسانی، کسانی همچون مرحوم غلامرضا قدسی و استاد محمدرضا حکیمی و مهدی اخوان‌ثالث، از کنار این رویداد مهم اجتماعی و دینی بی‌تفاوت نگذشتند.
6

جدیدترین مطالب

پربازدیدها

© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.