ادب و هنر

بازتاب قیام مردمی پانزده خرداد 42 در ادبیات معاصر

در این جستار با ارایه تاریخچه ای گزارش گونه از شروع قیام مردمی 15 خرداد تا پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن 57، به بررسی و تحلیل نقش شعارهای شعورمند مردم در این دوره تاریخی پرداخته شده است. این نوشتار همچنین به سخنرانی های پرشور امام در این دوره تاریخی پرداخته و مطالب مسیولانه و متعهدانه چند نشریه انقلابی این دوره را مورد کاوش قرار داده است. این مقاله با ارایه نمونه هایی از انعکاس پیروزی انقلاب اسلامی در شعر شاعران متعهد خاتمه می یابد.

تجلی قيام پانزده خرداد در شعر و ادبيات معاصر

ادبيات انقلاب به معنای عام آن عمری به درازای حيات شعر فارسی دارد و به معنای اخص آن عمری كوتاه به اندازه‌ انقلاب اسلامی؛ در اين ميان نمی‌توان نقش قيامی‌ تاريخی، مانند 15 خرداد سال 1342 را در شكل‌گيری اين ادبيات بی‌تأثير دانست.

اولین سروده «برای شهدای 15 خرداد»

افق امروز چرا سرخ‌تر است سینه‌اش خونین است می‌خراشد رخ و خون می‌ریزد دامنش رنگین است یارب این منظره چیست؟ راستی این بر و این بوم سیه، ایران است؟ پس چرا ویران است این همان کشور آباد کهن‌سال بود؟ راستی بیشه شیران است این؟ پرورشگاه دلیران است این؟ نه، نه، نه! کو شکوه جمشید؟

خروس در استوانه سیمانی

خروس در استوانه سیمانی داستان کوتاهی است به قلم کاوه بهمن واز معدود آثار ادبی که تا کنون دفتر ادبیات انقلاب اسلامی با تمرکز بر قیام 15 خرداد منتشر کرده است. این کتاب در1373 با قطع پالتویی و برای کودکان و نوجوانان منتشر شد. داستان از آنجا شروع می شود که صیحه خروسی، زندانیان محبسی استوانه ای شکل را به وجد آورده و جریان زندگی در بیرون از زندان را به آنان یادآور می شود. سربازان به دستور فرمانده‌ مامور کشف این خروس می شوند. زندانیان نگران سرنوشت خروس‌اند و خرسند از شکست زندانبان. در این گیر و دار سیدی شوخ طبع و سحرخیز به جرم تقلید صدای شاه به انفرادی می افتد. صبح ها دیگر صدای خروس نمی آید. با آزادی این سید بار دیگر این صدا پرطنین تر از قبل به گوش می رسد.

غیرت قیام کرد

توفان آغازیدن گرفت و عصیان در نگاه قم جاری شد و غیرت قیام کرد! آن هنگام که تحمل‌ها لبریز و باورها بر باد شد بت‌ها درهم شکست و دیوارها فروریخت

نیمه خرداد

در آن سیاه شب شوم اضطراب‌انگیز که در تهاجم توفان سرکش بیداد ز آسمان و زمين سنگ فتنه می‌بارید سحر: اسیر به دام شب و شقاوت بود رسید نیمه ‌خرداد با قیام امام امام عشق،‌که روح زلال ایمان داشت دلش چو پهنه دریا، ز خشم می‌جوشید هزار سینه سخن داشت فکر مکتب بود

خون را باور کنیم

بر خلیجی از خون می‌رانیم بر خلیجی از خون و می‌دانیم تا ساحل سپید سعادت راهی نیست فانوس‌های دریایی خاموشند

«بت‌شکن» برای قیام پانزده خرداد 42

صد آفرین به روح خمینی و نهضتش کاینگونه خلق را به جهادی گران کشید خشم مقدس همه آزادگان شرق از جان پرخروش وی این سان زبان کشید ای بت‌شکن که شور تو این خلق خفته را بیرون ز خواب خویش چو سیل دمان کشید

چشمه خون‌رنگ

سخن ز لعل گهر آفرین پیر مراد فروغ زندگی از نو به ملک هستی داد که انقلاب جهانگیر ما تراوش یافت ز جوش چشمه خون رنگ نیمه‌ خرداد

خورشید در محاق

دریغا نیمه خرداد خورشید که در بند محاق افتاد خورشید فلک آیا چه طرحی داشت در سر مه‌ ای خونین و ابر و باد،‌ خورشید
...
8

جدیدترین مطالب

پربازدیدها

© تمامی حقوق برای پایگاه اطلاع رسانی 15 خرداد 1342 محفوظ است.